Η Συμβολή των λογίων του Βυζαντίου στην Ιταλική Αναγέννηση: Ο Βησσαρίων και ο κύκλος του

Abstract

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εστιάζει στη μεγάλης αξίας συνεισφορά των λογίων του Βυζαντίου στην Ιταλική Αναγέννηση του 15ο αιώνα και κυρίως στο πνευματικό έργο της εμβληματικής μορφής του Βησσαρίωνος του Τραπεζούντιου και του πνευματικού κύκλου του. Ο Βησσαρίων έλαβε από πολύ μικρή ηλικία σπουδαία μόρφωση από τους πιο επιφανείς λόγιους της εποχής,αγαπημένος του όμως ήταν ο Γεώργιος Γεμιστός– Πλήθων, από τον οποίο επηρεάστηκε σφόδρα και μυήθηκε στον Πλατωνισμό. Το 1438-39 συμμετείχε ως Μητροπολίτης Νίκαιας στην αποστολή της Συνόδου Φερράρας – Φλωρεντίας, που σκοπό της είχε την αναζήτηση βοήθειας από τους Δυτικούς, λόγω της επικείμενης τουρκικής απειλής. Σε αυτή βοήθησε χάρη στις αρετές και την πειθώ του, κεντρίζοντας συνάμα και το ενδιαφέρον των Ιταλών Ουμανιστών για την Πλατωνική φιλοσοφία. Εντούτοις, η ουσιαστική δράση του ξεκίνησε το 1440 με τη μόνιμη εγκατάστασή του στην Ιταλία, επιλέγοντας να θυσιάσει την Ορθόδοξη πίστη του και να δεχθεί το αξίωμα του Καρδινάλιου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, με σκοπό τη διάσωση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και κληρονομιάς. Στην Ιταλία εργάστηκε με ζήλο, μαζί με τον μεγάλο πνευματικό κύκλο που συσπειρώθηκε γύρω του, από Έλληνες λόγιους αλλά και Ιταλούς Ουμανιστές, αναβιώνοντας την Πλατωνική φιλοσοφία μέσω της Βησσαριώνειου Ακαδημίας του. Ακόμα, προσέφερε και στον τομέα της εκπαίδευσης ιδρύοντας έδρες διδασκαλίας ελληνικών γραμμάτων. Άφησε ένα μεγάλο συγγραφικό πνευματικό έργο στα ελληνικά, αλλά και στα λατινικά και συγχρόνως αντέγραφε, συνέλεγε και μετέφραζε έργα και στις δύο γλώσσες.Γι’ αυτό είχε στην κατοχή του τη μεγαλύτερη ιδιωτική βιβλιοθήκη, την οποία μάλιστα δώρισε στη Βενετία αποτελώντας τον πυρήνα της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης.