Ανισότητες στην Υγεία: οι ιδιωτικές Δαπάνες Υγείας κατά τη Διάρκεια της Οικονομικής Κρίσης στην Ελλάδα

Abstract

Στην παρούσα έρευνα μελετώνται οι ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία που πραγματοποιούν τα ελληνικά νοικοκυριά, πως αυτές κατανέμονται στην κοινωνική διαστρωμάτωση, πως την επηρεάζουν και κατά πόσο αποτελούν παράγοντα διεύρυνσης των ανισοτήτων και της φτώχειας. Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε προήλθε από την επεξεργασία των πρωτογενών δεδομένων των Ερευνών Οικογενειακών Προϋπολογισμών της περιόδου 2008-2015 που πραγματοποιεί η Ελληνική Στατιστική Αρχή σε ετήσια βάση. Οι συνολικές δαπάνες των νοικοκυριών στην Ελλάδα μειώθηκαν δραματικά κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας οι οποίες επιβαρύνουν περισσότερο κάθε χρόνο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αποτελούν την μοναδική κατηγορία δαπάνης σε όλη την περίοδο αναφοράς η οποία σημείωσε αύξηση σε απόλυτους αριθμούς κατά την διετία 2014-2015. Ταυτόχρονα, ραγδαία ήταν η αύξηση στις ιδιωτικές δαπάνες για φάρμακα και νοσοκομειακή περίθαλψη την ίδια στιγμή που οι δαπάνες για έξωνοσοκομειακή περίθαλψη σημειώνουν εκτεταμένη μείωση. Η περιοχή διαμονής των νοικοκυριών αποτελεί σημαντικό παράγοντα διαφοροποίησης, με την διαχρονικά αυξημένη δαπάνη υγείας των νοικοκυριών σε ημιαστικές περιοχές να εντυπωσιάζει. Με την χρήση τεχνικών (δεκατημόρια δαπανών, μέτρηση της σχετικής φτώχειας κ.α.) και δεικτών μέτρησης των ανισοτήτων (Gini, Atkinson, Theil κ.α.) αποδεικνύεται ότι οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας αποτελούν παράγοντα αύξησης των ανισοτήτων και της φτώχειας ενώ σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να αποβούν καταστροφικές. Οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας στην Ελλάδα εντείνουν τον ταξικό διαχωρισμό, με τους φτωχούς να δαπανούν όλο και περισσότερα για την ικανοποίηση των βασικών τους αναγκών την ίδια στιγμή που μόνο οι έχοντες μπορούν να γίνουν λήπτες ποιοτικών υπηρεσιών υγείας.