Προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές και εγκληματικότητα στην Ελλάδα, 2010-2020

Abstract

Η παρούσια εργασία προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα αν υφίσταται συσχέτιση μεταξύ πληθυσμιακών ροών και εγκληματικότητας στην Ελλάδα την δεκαετία 2010-2020. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, οι έννοιες της εγκληματικότητας και των πληθυσμιακών ροών καθορίζονται ως μεταβλητές προκειμένου να ελεγχθούν για συσχέτιση. Μέσω μοντέλων χρονοσειράς τεκμηριώνεται η αύξηση της εγκληματικότητας της χώρας μεταξύ 2011-2019. Στη συνέχεια, από την έρευνα συσχέτισης προκύπτει ότι η αύξηση αυτή συσχετίζεται ισχυρά θετικά τόσο με τις μεταναστευτικές όσο και με τις προσφυγικές ροές, σε αντίθεση με προηγούμενα έτη, οπότε η εγκληματικότητα είχε μια μέτρια θετική συσχέτιση με τις μεταναστευτικές ροές αλλά καμία με τις προσφυγικές. Εστιάζοντας στα είδη εγκληματικότητας και την πιθανή επίδρασή τους από τις πληθυσμιακές ροές, διαπιστώνεται ότι το είδος εγκληματικότητας που επηρεάζεται περισσότερο από αυτές είναι τα πλημελλήματα. Στην έρευνα συσχέτισης διαπιστώνεται επίσης ότι η εγκληματικότητα των γεωγραφικών διαμερισμάτων της χώρας το 2019 συσχετίζεται θετικά με το ποσοστό προσφυγικού πληθυσμού σε αυτές. Η ερμηνεία που δίνεται για τις θετικές αυτές συσχετίσεις είναι ότι ο λόγος που οι μετανάστες και πρόσφυγες είναι πιο ευάλωτοι στην εγκληματικότητα είναι οι συνθήκες στις οποίες ζουν. Συγκεκριμένα, παράγοντες όπως η έλλειψη στέγης, οικονομικής αυτονομίας και η εθνική ανομοιογένεια στους χώρους διαμονής τους σε συνδυασμό με το αυξημένο ποσοστό αρρένων μικρής ηλικίας στους πληθυσμούς των μεταναστών αποτελούν προϋποθέσεις για ανάπτυξη αντικοινωνικών και εγκληματικών συμπεριφορών. Μέχρι το 2010, ο μικρός αριθμός εισερχόμενων προσφύγων έδιναν στο ελληνικό κράτος τη δυνατότητα να τους παρέχει τα απαραίτητα και να τους ενσωματώνει στην ελληνική κοινωνία, κάτι που δεν ισχύει για την δεκαετία 2011-2020, οπότε, κυρίως λόγω της αύξησης των μικτών προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, κατέστη δύσκολος ο διαχωρισμός μεταξύ προσφύγων και μεταναστών καθώς και η δυνατότητα ικανοποίησης των αναγκών των προσφύγων από το ελληνικό κράτος.