Διδασκαλία μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (ΕΑΕ10). Απόψεις καθηγητών Γυμνασίων και Λυκείων

Abstract

Οι σχολικές μονάδες γενικής εκπαίδευσης είναι ένας θεσμός που επιδιώκει την ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών, τη βελτίωση των δεξιοτήτων και ικανοτήτων τους, την επαγγελματική τους κατάρτιση, την συμμετοχή τους στην παραγωγική διαδικασία και την ισότιμη κοινωνική τους εξέλιξη. Ευθύνη των εκπαιδευτικών και του διευθυντή της σχολικής μονάδας είναι η μετατροπή των σχολείων σε μια κοινότητα αλληλοεπηρεαζόμενων προσώπων, μέσα στην οποία όλοι συνεργάζονται για την επίτευξη των σκοπών της εκπαίδευσης. Ο μαθητικός πληθυσμός των γενικών σχολείων παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις. Περιλαμβάνει κυρίως παιδιά τυπικής ανάπτυξης, αλλά και παιδιά που λειτουργούν με γενικές δυσκολίες μάθησης, καθώς και παιδιά με αισθητηριακές μειονεξίες και με ειδικές δυσκολίες μάθησης. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών μέσα στα σχολεία είναι δύσκολος. Για να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες που συναντούν στο καθημερινό τους έργο χρειάζονται συνεχή κατάρτιση και υποστήριξη από την πολιτεία και την κοινωνία. Ένας σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει την ποιότητα της εκπαιδευτικής πράξης είναι οι στάσεις των εκπαιδευτικών ως προς την συνεκπαίδευση. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει τις στάσεις των εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θετικής κατεύθυνσης για την αποδοχή της παιδαγωγικής αρχής της συνεκπαίδευσης μαθητών με και χωρίς ειδικές δυσκολίες μάθησης. Μέσα από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας διαπιστώθηκε η απουσία έρευνας πάνω στις στάσεις των εκπαιδευτικών θετικών μαθημάτων, ως ξεχωριστή ομάδα καθηγητών, καθώς τα μαθήματα που διδάσκουν απαιτούν από τους μαθητές έναν συνδυασμό γλωσσικών και μαθηματικών ικανοτήτων. Η μέθοδος που επιλέχθηκε για τη συγκεκριμένη έρευνα είναι η δημοσκόπηση με τη χρήση γραπτών ερωτηματολογίων. Η διανομή των ερωτηματολογίων έγινε με προσωπική επαφή, σε 25 σχολεία του νομού Αττικής, σε 250 εκπαιδευτικούς και επεστράφησαν συμπληρωμένα τα 126. Τα ερωτηματολόγια, ( 1η και 2η έκδοση ), κατασκευάστηκαν στη λογική της πεντάβαθμης κλίμακας Likert. Από την ανάλυση παραγόντων βρέθηκε ότι η μέτρηση της στάσης των εκπαιδευτικών προσδιορίζεται από έξι συνιστώσες. Συγκεκριμένα από τους κινδύνους κατά την εφαρμογή της συνεκπαίδευσης, τη διάθεση αποδοχής βοήθειας διευθυντή

και συμβούλου σε σχέση με τις πρακτικές της συνεκπαίδευσης, την επαγγελματική αυτεπάρκεια, τα συναισθήματα των εκπαιδευτικών κατά την συνεκπαίδευση, τα συναισθήματα των παιδιών κατά την συνεκπαίδευση και τη διαφορά που προκύπτει λόγω δυσλεξίας ή δυσαριθμησίας. Από την ανάλυση των ερωτηματολογίων βρέθηκε ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν γενικά ουδέτερη στάση ως προς την συνεκπαίδευση. Μόνο στις συνιστώσες της αποδοχής βοήθειας και των συναισθηματικών ωφελειών των παιδιών κατά την συνεκπαίδευση διαμορφώνουν θετική στάση. Δεν διαπιστώθηκε να επηρεάζονται οι στάσεις τους από το φύλο τους, ούτε από τη βαθμίδα στην οποία ανήκουν (γυμνάσιο – λύκειο). Δεδομένης της θετικής τους στάσης ως προς την αποδοχή βοήθειας από τον σύμβουλο και το διευθυντή και ως προς τα συναισθηματικά οφέλη των παιδιών, θεωρώ ότι η ουδέτερη στάση τους στους υπόλοιπους παράγοντες οφείλεται σε δικούς τους φόβους, άγνοια και κούραση. Το διαπιστώνω αυτό συνδυάζοντας την στάση που προκύπτει ότι έχουν από την επεξεργασία των ερωτηματολογίων καθώς και εμπειρικά από τα λεγόμενά τους κατά την επαφή μας την περίοδο διανομής των ερωτηματολογίων. Τα λεγόμενά τους σχετίζονταν με την ανυπαρξία προετοιμασίας τόσο των ιδίων όσο και του σχολικού περιβάλλοντος για την υποδοχή και την ένταξη των παιδιών με ειδικές δυσκολίες μάθησης. Εκδήλωσαν άγνοια χειρισμού των παιδιών με ειδικές δυσκολίες μάθησης σε επίπεδο τρόπου διδασκαλίας. Δήλωσαν κουρασμένοι και εξουθενωμένοι από τις πολλαπλές αναθέσεις μαθημάτων που τους δίνονται και από τα πολυπληθή τμήματα με τα οποία δουλεύουν. Θεωρούν δύσκολο υπό τέτοιες συνθήκες να λειτουργήσει με σωστό τρόπο η συνεκπαίδευση και ανησυχούν μήπως το κομμάτι της συνεκπαίδευσης λειτουργήσει αρνητικά κατά την αξιολόγησή τους.