Οικονομικοί, θεσμικοί και προσδιοριστικοί παράγοντες των μισθολογικών διαφορών στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα μελέτη διερευνά τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τους μισθούς και τις μισθολογικές ανισότητες αναλύοντας μισθολογικά στοιχεία από την Ελλάδα. Στο θεωρητικό μέρος της διατριβής γίνεται επισκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας ως προς τους προσδιοριστικούς παράγοντες του μισθού και των μισθολογικών ανισοτήτων όπου παρατίθενται βασικές θεωρίες και εμπειρικές μελέτες από τις Η.Π.Α. και την Ευρώπη. Γίνεται κριτική αξιολόγηση κατά πόσο εξωγενείς παράγοντες (όπως οι θεσμοί της αγοράς εργασίας, η παγκοσμιοποίηση) και προσωπικά χαρακτηριστικά του εργαζόμενου (όπως το φύλο, η ηλικία, η εθνικότητα, η εκπαίδευση, η προϋπηρεσία, η οικογενειακή κατάσταση και οι δεξιότητες) επηρεάζουν το ύψος του μισθού και τις μισθολογικές ανισότητες τόσο μεταξύ των εργαζόμενων μιας χώρας αλλά και μεταξύ των χωρών. Στη συνέχεια ακολουθεί το ερευνητικό μέρος της διατριβής όπου συμπληρώνονται, απορρίπτονται ή επαληθεύονται για τα δεδομένα της Ελλάδας οι παραπάνω θεωρίες και εμπειρικές μελέτες. Συγκεκριμένα αναλύεται το μέγεθος και η τάση των μισθολογικών διαφορών στην Ελλάδα, με βάση μισθολογικά στοιχεία της περιόδου 2004-2006, από ένα δείγμα 1673 εργαζόμενων που απασχολούνται στους κλάδους τροφίμων-ποτών, πληροφορικής και ξενοδοχείων στην Κεντρική Μακεδονία. Βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι μισθοί συγκλίνουν κατά ένα μεγάλο ποσοστό (σχεδόν 70%) με τα κατώτατα όρια των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (Σ.Σ.Ε.) και οι μισθολογικές ανισότητες (δείκτης Gini) κυμαίνονται στο 22%. Στο τελευταίο μέρος της διατριβής εκτιμάται με τη μέθοδο της πολλαπλής παλινδρόμησης ο βαθμός επίδρασης των προσωπικών χαρακτηριστικών του εργαζόμενου και του μεγέθους της επιχείρησης στο ύψος του μισθού. Βασικό συμπέρασμα είναι ότι η διακύμανση του μισθού μπορεί να αποδοθεί σε ποσοστό σχεδόν 40% στα προσωπικά χαρακτηριστικά του εργαζόμενου και της επιχείρησης όπου τις πρώτες θέσεις ως προσδιοριστικοί παράγοντες κατέχουν η ειδικότητα και η ηλικία.