Απόψεις και πρακτικές εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για τη συμπερίληψη μαθητών και μαθητριών με μεταναστευτικό υπόβαθρο

Abstract

Η συμπεριληπτική εκπαίδευση αποτελεί τα τελευταία χρόνια απαραίτητη εκπαιδευτική πολιτική για την οργάνωση και την άρτια λειτουργία των σύγχρονων εκπαιδευτικών συστημάτων. Η παρουσία μαθητών με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο στα ελληνικά σχολεία ιδίως τις τελευταίες δεκαετίες είναι γεγονός. Η διαπολιτισμική εκπαίδευση καθώς και η συμπερίληψη αυτών των παιδιών στο σχολείο και την κοινωνία είναι καθήκον όλων. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνηθούν οι απόψεις και οι πρακτικές εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για τη συμπερίληψη μαθητών με μεταναστευτικό υπόβαθρο. Αρχικά, γίνεται αναφορά στη διαπολιτισμική και συμπεριληπτική εκπαίδευση για να επισημανθούν τα κοινά στοιχεία και οι στόχοι των δυο πολιτικών. Πιο αναλυτικά, μελετώνται οι στάσεις των εκπαιδευτικών και οι τρόποι με τους οποίους μπορούν να επηρεάσουν τη συμπερίληψη μεταναστών μαθητών και μαθητριών στο σχολείο. Εξετάζονται τα διδακτικά εργαλεία και οι μέθοδοι διδασκαλίας που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτόν. Ακόμη, αναλύονται τα προβλήματα και οι δυσκολίες που συναντούν οι εκπαιδευτικοί κατά την εφαρμογή της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Βέβαια καίριος είναι όχι μόνο ο ρόλος του εκπαιδευτικού αλλά και της σχολικής ηγεσίας και γι’ αυτό εξετάζεται στην παρούσα μελέτη κατά πόσο μπορεί να επηρεάσει τις συμπεριληπτικές διαδικασίες. Έπειτα, από την βιβλιογραφική ανασκόπηση για το θέμα ακολουθεί η ποιοτική έρευνα. Η έρευνα διεξήχθη με ερωτηματολόγια τα οποία διανεμήθηκαν στα σχολεία ηλεκτρονικά και συμπληρώθηκαν από 142 εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης διαφόρων ειδικοτήτων του νομού Αττικής. Από την επεξεργασία της βιβλιογραφικής ανασκόπησης και της ποιοτικής έρευνας διαπιστώθηκε ότι οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν την αξία της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης για τα παιδιά με μεταναστευτικό υπόβαθρο. Επίσης, φάνηκε ότι προσπαθούν να εφαρμόσουν τη συμπεριληπτική πολιτική στις σχολικές δομές και να υπερβούν τα εμπόδια που προκύπτουν κατά τη διαδικασία αυτή. Οι εκπαιδευτικοί επιθυμούν να αποκτήσουν νέα εφόδια, ώστε να παρέχουν μια εκπαίδευση ίση και ανοιχτή σε όλα τα παιδιά. Τέλος, από τα αποτελέσματα της έρευνας προκύπτουν προβληματισμοί που μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία νέων ερευνητικών ερωτημάτων.