Διερεύνηση των θεσμικών ρυθμίσεων που διευκολύνουν την ένταξη των ατόμων με νοητικές αναπηρίες

Abstract

Το Θέμα της παρούσας έρευνας, έναυσμα και αιτία της οποίας αποτέλεσε η ύπαρξη εφήβου με νοητική αναπηρία εντός του οικείου περιβάλλοντός μας, αποσκοπεί στη διερεύνηση συγκεκριμένων θεσμικών ρυθμίσεων της περιόδου 1981-2013 που διευκολύνουν τη σχολική ενσωμάτωση των ατόμων με νοητικές αναπηρίες. Η έρευνα διεξήχθη σε Ειδικό Δημοτικό Σχολείο των Αθηνών στο πλαίσιο της Πρακτικής Άσκησης του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών, κινούμενη στους άξονες της μελέτης νομικών ντοκουμέντων με έμφαση την πρόσβαση στη γενική εκπαίδευση και των επιτόπιων παρατηρήσεων μέσα στο Ειδικό σχολείο. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσε ως μελέτη περίπτωσης μαθήτρια με σύνδρομο Down, ηλικίας 13 περίπου ετών. Ειδικότερα, στο Πρώτο Κεφάλαιο συζητείται το θεωρητικό υπόβαθρο με βάση τους κεντρικούς άξονες της έρευνας, τη νοητική δηλαδή αναπηρία με έμφαση το σύνδρομο Down, τις αρχές, τη φιλοσοφία και τις μορφές της ένταξης στο γενικό σχολείο καθώς και τα κανονιστικά κείμενα που προάγουν την προσβασιμότητα στην εκπαίδευση. Το Πρώτο Κεφάλαιο κλείνει με τη σκοπιμότητα, την αναγκαιότητα και τις ερευνητικές υποθέσεις, οι οποίες πρωτίστως διερευνούν την πρόσβαση των ατόμων με νοητική αναπηρία στην ενταξιακή εκπαίδευση μέσα από τη μελέτη της νομοθεσίας και την εφαρμογή Στοχευμένου, Ατομικού, Δομημένου, Ενταξιακού Προγράμματος Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης για τη διδακτική και παιδαγωγική προώθηση της μαθήτριας με Down, με απώτερο στόχο τη δυνατότητα ένταξης και συνεκπαίδευσης μέσα στο κοινό για όλους σχολείο. Το Δεύτερο Κεφάλαιο διαπραγματεύεται τη μεθοδολογία, τις διαδικασίες και τα στάδια της έρευνας που διεξήχθη σε τρία διαφορετικά χρονικά διαστήματα του σχολικού έτους 2013-2014 με μεικτή μεθοδολογία ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων μέσω της συμμετοχικής παρατήρησης και τη διεξοδική μελέτη της νομοθεσίας που προωθεί και υποστηρίζει τη σχολική ένταξη των ατόμων με νοητική αναπηρία. Στο Τρίτο και τελευταίο Κεφάλαιο συζητούνται τα αποτελέσματα της έρευνας βάσει των ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων για καθεμία από τις ερευνητικές υποθέσεις, συνδεόμενα με βιβλιογραφικές αναφορές, εξάγονται τα αναγκαία συμπεράσματα και διατυπώνεται ο σχετικός προβληματισμός μαζί με κάποιες προτάσεις για μία πιο αποτελεσματική διευθέτηση των θεμάτων που άπτονται της ένταξης των ατόμων με νοητική αναπηρία μέσα στον κορμό της γενικής εκπαίδευσης.