Γονεϊκές στρατηγικές επιλογής σχολείου και συμπεριληπτικές σχολικές παρεμβάσεις μετασχηματισμού των γονεϊκών προτιμήσεων

Abstract

Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η μελέτη του φαινομένου της εφαρμογής τυπικών ή μη τυπικών γονεϊκών στρατηγικών επιλογής σχολείου. Οι επιμέρους στόχοι της έρευνάς μας περιλαμβάνουν τη διερεύνηση : α) Των τυπικών ή μη τυπικών γονεϊκών στρατηγικών επιλογής σχολείου, των λόγων αποφυγής του σχολείου της γειτονιάς και των κριτηρίων επιλογής του σχολείου που οι γονείς θεωρούν κατάλληλο για τα παιδιά τους. β) Των συνεπειών των γονεϊκών προτιμήσεων για τα σχολεία και τα εμπλεκόμενα μέλη της σχολικής κοινότητας (μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς). γ) Των συμπεριληπτικών σχολικών παρεμβάσεων μετασχηματισμού των γονεϊκών προτιμήσεων. Πρόκειται για μια εμπειρική έρευνα η οποία πραγματοποιήθηκε το Φεβρουάριο του 2018 σε μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας. Το δείγμα μας αποτέλεσαν δύο δημόσια σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης του κέντρου της πόλης. Πιο συγκεκριμένα, μας παραχώρησαν συνεντεύξεις ημιδομημένου τύπου 3 γονείς, ο/η Πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων, 2 εκπαιδευτικοί και ο/η Διευθυντής/Διευθύντρια από κάθε σχολείο. Στην έρευνά μας αξιοποιήθηκαν οι θεωρητικές παραδοχές του Bourdieu, οι οποίες ερμηνεύουν τη γονεϊκή εμπλοκή στην επιλογή σχολείου και υποδεικνύουν τον τρόπο μετασχηματισμού των γονεϊκών προτιμήσεων μέσω σχολικών παρεμβάσεων μετασχηματισμού του “habitus” των μαθητών. Τα ευρήματα που προέκυψαν από την έρευνά μας δείχνουν ότι οι μισοί από τους γονείς του δείγματός μας έχουν υιοθετήσει μία μη τυπική στρατηγική επιλογής σχολείου, που είναι η δήλωση ψευδούς διεύθυνσης κατοικίας. Οι γονείς αυτοί είναι μεσοαστοί με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και τα επικρατέστερα κριτήρια επιλογής σχολείου που αξιοποίησαν συνδέονται με το “habitus”. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι οι γονεϊκές προτιμήσεις επιφέρουν αρνητικές συνέπειες τόσο για το “Δημοφιλές” Σχολείο ,εξαιτίας του μαθητικού συνωστισμού, αλλά και για το “Μη Δημοφιλές” λόγω της μαθητικής διαρροής. Πιο συγκεκριμένα, οι συνέπειες αυτές αφορούν στις διαδικασίες κοινωνικοποίησης και κοινωνικής ενσωμάτωσης των μαθητών από διαφορετικά κοινωνικοπολιτισμικά περιβάλλοντα. Τέλος, η έρευνά μας έδειξε ότι το “Μη Δημοφιλές” Σχολείο εφαρμόζει μία ποικιλία συμπεριληπτικών σχολικών παρεμβάσεων ώστε να παρέχει ίσες ευκαιρίες σε όλους τους μαθητές με απώτερο στόχο την ανάδειξή του και την ανατροπή των γονεϊκών προτιμήσεων. Από την άλλη πλευρά, το “Δημοφιλές” Σχολείο δεν έχει προβεί σε κάποιου είδους παρεμβατική ενέργεια αντιμετώπισης του φαινομένου και η υιοθέτηση της συμπεριληπτικής ιδέας δε φαίνεται να είναι προτεραιότητα των εμπλεκομένων σε αυτό. Αξιολογώντας τη συνεισφορά της εργασίας μας, πιστεύουμε ότι αποτελεί ένα ερέθισμα για μελλοντικούς διερευνητικούς προβληματισμούς, καθώς εστιάζει σε δύο λιγότερο μελετώμενες πτυχές του φαινομένου των γονεϊκών προτιμήσεων, που είναι οι συνέπειες του φαινομένου αυτού και η συσχέτισή του με την εφαρμογή σχολικών συμπεριληπτικών παρεμβάσεων.