Τοποειδική επιτέλεση (Site – Specific Performance): «Μνήμη – Τραύμα, η αφήγηση του χώρου. Ο αντίκτυπος μιας καλλιτεχνικής παρέμβασης με βάση το Εθνογραφικό Θέατρο και τον Εθνογραφικό Κινηματογράφο».

Abstract

Η μνήμη αποτελεί ένα νοητικό εργαλείο αρχειοθέτησης εμπειριών, γνώσεων και εντυπώσεων, όμως σε πολλές περιπτώσεις και πιο συγκεκριμένα, οι πιο τραυματικές βιωματικές εμπειρίες, απωθούνται και βυθίζονται στη λήθη. Το «Τραύμα», πέρα από την οδύνη, που το περιβάλλει μπορεί να αποτελέσει κινητήριο δύναμη, για μια νέα αρχή, για ένα «Θαύμα», όπως στην περίπτωση των Μικρασιατών προσφύγων της Νέας Κίου. Ο χώρος, αλλά και τα αντικείμενα, οι μυρωδιές και οι φωτογραφίες, αποτελούν κομβικά στοιχεία για την ανάκληση της μνήμης και των τραυματικών εμπειριών από το ασυνείδητο. Ένα «κλειστό», με την έννοια του μη λειτουργικού, προσφυγικό σπίτι αποτέλεσε το έναυσμα για την ολοκλήρωση της επιτέλεσης, που «γύρισε» στο παρελθόν όσους συμμετείχαν στην τοποειδική επιτέλεση : «Μνήμη – Τραύμα, η αφήγηση του χώρου. Ο αντίκτυπος μιας καλλιτεχνικής παρέμβασης με βάση το εθνογραφικό θέατρο και τον εθνογραφικό κινηματογράφο» με αποτέλεσμα την παραγωγή ενός δρώμενου στα πλαίσια του θεάτρου-ντοκουμέντο ή της τεκμηρίωσης και ενός εθνογραφικού ντοκιμαντέρ από πραγματικές μαρτυρίες και θύμησες. Η έρευνα αυτή ήταν σημαίνουσας σημασίας για την κατανόηση της ιστορικής και πολιτισμικής αυτεπίγνωσης των συμμετεχόντων, καθώς και τον επαναπροσδιορισμό της πολιτισμικής τους ταυτότητας, η οποία εν τέλει πηγάζει σε μεγάλο βαθμό από τη συλλογική μνήμη. Η δραματουργία λειτούργησε καταλυτικά στους συμμετέχοντες είτε αυτοί ήταν δρώντες/performers είτε ήταν θεατές. Κοινός τόπος όλων ήταν η θύμηση της καταγωγής και ο αντίκτυπος αυτής της θύμησης στην ζωή τους σήμερα διαφοροποίησε τον τρόπο σκέψης σε σημαντικά ζητήματα και ιδιαίτερα του προσφυγικού, του «ξένου» και του «έτερου». Η έρευνα ήταν μια «συνάντηση» μεθοδολογικών εργαλείων, ανθρωπιστικών επιστημών και δραματουργίας, όπου η πραγματικότητα συναντήθηκε με την καλλιτεχνική δημιουργία.