Ο ρόλος του ύπνου στην ψυχική υγεία των ενηλίκων

Abstract

Σκοπός: Η παρούσα μελέτη επιδίωξε να διερευνήσει την επίδραση των συνηθειών και της ποιότητας του ύπνου στην ψυχική υγεία (άγχος ή κατάθλιψη) δείγματος ενηλίκων 18-60 ετών και ηλικιωμένων >60 ετών. Υλικό και μέθοδος: Τα ερωτηματολόγια του ερευνητικού πρωτοκόλλου δέχτηκαν να συμπληρώσουν 409 ενήλικες και 402 ηλικιωμένοι με ποσοστό ανταποκρισιμότητας 90,8% και 89,3%, αντίστοιχα. Χρησιμοποιήθηκαν τα εξής εργαλεία: (1) το ερωτημα-τολόγιο του ύπνου για ενήλικες Rojas et al. (2) η συνοπτική κλίμακα άγχους του Hamilton στους ενήλικες (HAM-A) και (3) η συνοπτική γεροντική κλίμακα κατάθλι-ψης στους ηλικιωμένους (GDS-15). Αποτελέσματα: Το δείγμα των ενηλίκων παρουσίασε χαμηλά ποσοστά (7,1%) πολύ σοβαρού άγχους, ενώ η εμφάνιση του έστω και σε ήπιο βαθμό (ΗΑΜ-Α≥18) συσχετι-ζόταν με την έγγαμη οικογενειακή κατάσταση και τις νυχτερινές αφυπνίσεις λόγω άγ-χους. Συνεπώς, ο παράγοντας «καθυστέρηση ύπνου και νυχτερινές αφυπνίσεις» καθώς και ο παράγοντας «επιπτώσεις ποιότητα ύπνου κατά το ξύπνημα και την διάρκεια της ημέρας» επηρεάζουν αρνητικά την κλίμακα ΗΑΜ-Α, σε ήπιο ωστόσο βαθμό (r=-0,270 και r=-0,375, αντίστοιχα). Επιπροσθέτως, ιδιαίτερα χαμηλά ήταν και τα ποσοστά (3.71%) της σοβαρής γεροντικής κατάθλιψης των ηλικιωμένων, ωστόσο χαρακτηρι-στικά της ποιότητας του ύπνου όπως το αίσθημα κούρασης, πονοκεφάλου και ζαλάδας συσχετίστηκαν σημαντικά με την παρουσία κατάθλιψης (GDS≥7), όχι όμως με άλλους παράγοντες. Ο παράγοντας «ποιότητας του ύπνου σχετιζόμενη με τα όνειρα» επηρεά-ζει αρνητικά την γεροντική κατάθλιψη (r=-0,394). Συμπεράσματα: Η εμφάνιση γενι-κευμένου άγχους και γεροντικής κατάθλιψης στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμα σε ήπια επίπεδα και αυτό πιθανόν να οφείλεται στις σχετικά καλές συνήθειες ως προς τον ύπνο και την γενική ποιότητα αυτού. Το οικογενειακό άγχος στους ενήλικες και η διατήρηση της ικανότητας ανάκλησης των ονείρων στους ηλικιωμένους σε συνδυασμό με τον κα-τακερματισμό του ύπνου και στις δύο ηλικιακές ομάδες, πιθανόν προσφέρουν ένα δια-γνωστικό πλεονέκτημα της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής και της γεροντικής κατάθλιψης.