Οι εμπειρίες των εργαζομένων σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Covid-19 και οι ψυχοκοινωνικές συνέπειες τους - Ποιοτική έρευνα στους φυσικοθεραπευτές υγειονομικών δομών της 6ης ΥΠΕ

Abstract

Η παρούσα εργασία ασχολείται με τις προσωπικές εμπειρίες πέντε φυσιοθεραπευτών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ενάντια στον κορωναϊό, εργαζόμενοι σε μονάδες εντατικής θεραπείας της 6ης ΥΠΕ. H παρούσα έρευνα στοχεύει, μέσω της ανάλυσης των εμπειριών, να διερευνηθούν οι αλλαγές που συνέβησαν στην καθημερινότητα τους -επαγγελματική και προσωπική - από το ξέσπασμα της πανδημίας έως και σήμερα, οι επιπτώσεις τους σε ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο, καθώς και οι τρόποι που τις αντιμετωπίζουν, προκειμένου να έχουν ψυχική ισορροπία και καλή κοινωνική ζωή. Για την διεξαγωγή της μελέτης χρησιμοποιήθηκε ημιδομημένη συνέντευξη σε δείγμα πέντε (5) φυσιοθεραπευτών ΜΕΘ Covid-19 της 6ης ΥΠΕ. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε εφαρμόζοντας τις αρχές της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου, με φαινομενολογική προσέγγιση. Οι τρεις θεματικοί άξονες που προκύπτουν είναι: α. Επιπτώσεις στην ψυχική υγεία φυσικοθεραπευτών β. Μηχανισμοί άμυνας και αυτοφροντίδας γ. Αναστοχασμός και δημιουργία θετικών συναισθημάτων. Καθένας άξονας αναλύεται σε επιπλέον υποενότητες. Από την ανάλυση των δεδομένων προκύπτει ότι οι φυσικοθεραπευτές αντιμετώπισαν έντονες ψυχοκοινωνικές δυσκολίες, σχετιζόμενες άμεσα με το εργασιακό τους περιβάλλον. Οι αλλαγές που επήλθαν μέσα στις δομές, η ρευστότητα και η αβεβαιότητα που βίωσαν για μεγάλο χρονικό διάστημα, παράλληλα με τον φόβο και την αγωνία για τον κίνδυνο μόλυνσης, υπονόμευσαν την ψυχική τους υγεία. Η ψυχική τους ανθεκτικότητα δοκιμάστηκε σε σημαντικό βαθμό. Κανείς δεν έμεινε αλώβητος από αυτή τη σφοδρή δοκιμασία. Χαρακτηριστικό είναι ότι δήλωσαν την αμηχανία τους ή τη δυσαρέσκειά τους - σε άλλες περιπτώσεις - για το γεγονός ότι δεν υπάρχει συστηματική φροντίδα των ανωτέρων τους και των αρμοδίων γενικότερα, για την προστασία τους, για καλύτερες συνθήκες εργασίας και για τη στήριξη της ψυχικής τους υγεία, που δοκιμάζεται τόσο σκληρά. Ωστόσο, οι συμμετέχοντες κατάφεραν να αποκομίσουν και θετικά οφέλη από αυτή τη διαδικασία. Ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία και το κοινωνικό πλαίσιο στήριξης που διέθετε ο καθένας, αξιοποίησε τους προσωπικούς μηχανισμούς άμυνας και τελικά ανταπεξήλθε σε αυτή τη δοκιμασία, έχοντας πια στη φαρέτρα του δοκιμασμένες ψυχικές ικανότητες, αξίες που επαναξιολογήθηκαν ως καταστατικός χάρτης της ζωής και σχέσεις σε υγιή βάση.Τελειώνοντας, θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε πως η παρούσα μελέτη επιθυμεί να ενισχύσει την άποψη ότι, οι έρευνες αναφορικά με τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας στους φυσιοθεραπευτές, οφείλουν να εξετάσουν και να προβάλουν τις πιθανές θετικές πτυχές και όχι μόνο τις αρνητικές επιδράσεις. Άλλωστε, από τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας φαίνεται πως το συγκεκριμένο ζήτημα χρήζει περαιτέρω διερεύνησης, με μεγαλύτερο δείγμα για περισσότερα και εγκυρότερα συμπεράσματα.