Ο Ρόλος του Διευθυντή στην Αποτελεσματική Λειτουργία μιας Σχολικής Μονάδας: Βιβλιογραφική ανασκόπηση

Abstract

Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας γίνεται μια προσπάθεια διερεύνησης του ρόλου του Διευθυντή στην αποτελεσματική λειτουργία μιας σχολικής μονάδας. Η σχολική αποτελεσματικότητα προσδιορίζεται από ένα σύνολο παραγόντων, όπως η μορφή της ηγεσίας που ασκείται, η ποιότητα του σχολικού κλίματος, οι σχέσεις του σχολείου με την οικογένεια και την ευρύτερη κοινότητα, οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών κ.α. και εξαρτάται σε καθοριστικό βαθμό από τον τρόπο διοίκησης από τον διευθυντή. Πολλά στοιχεία από την παγκόσμια βιβλιογραφία υποδεικνύουν την ανάγκη ο σημερινός διευθυντής να εγκαταλείψει τα πρότυπα του παρελθόντος, να μην αρκείται στο διοικητικό έργο μόνο αλλά ουσιαστικά να εξελίχθη σε μια ηγετική φυσιογνωμία. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν διευθυντή που θέτει ως στόχο τη μετατροπή του σχολείου σε έναν οργανισμό μάθησης, έναν οργανισμό με τους εκπαιδευτικούς συνδιαμορφωτές του οράματος, που θα εργάζονται σε ένα κλίμα συνεργασίας και σεβασμού, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες και θα συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων. Οι μαθητές από την άλλη θα συμμετέχουν σε ένα περιβάλλον όπου η μάθηση αποτελεί σκοπό και οι υψηλές προσδοκίες μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα ενώ οι γονείς και η ευρύτερη κοινότητα, θα αποτελούν σημαντικούς εταίρους. Προκειμένου ωστόσο να πραγματοποιηθούν οι παραπάνω στόχοι κρίνεται σημαντικό αφενός το εκπαιδευτικό σύστημα να παρέχει μεγάλο βαθμό αυτονομίας στον διευθυντή και αφετέρου και οι ίδιοι οι διευθυντές να έχουν τις δεξιότητες ώστε οι στόχοι να μην μείνουν απλά επιθυμίες αλλά πράξεις. Δυστυχώς όσον αφορά στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα από την έρευνα μας προκύπτει ότι ο ιδιαίτερα συγκεντρωτικός χαρακτήρας του περιορίζει σε σημαντικό βαθμό την άσκηση μιας μετασχηματιστικής διοίκησης και την αύξηση της σχολικής αποτελεσματικότητας ενώ προβλήματα δημιουργούνται και από την έλλειψη της κατάλληλης εκπαίδευσης και κατάρτισης των Ελλήνων διευθυντών, γεγονός που ακόμα περισσότερο συμβάλλει στην άσκηση μιας γραφειοκρατικής διοίκησης, ακόμα και στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν περιθώρια ελευθερίας και ανάληψης καινοτομιών.