Το χιούμορ στους ​Βατράχους, τις ​Νεφέλες ​και τις Θεσμοφοριάζουσες του Αριστοφάνη

Abstract

Η παρούσα εργασία εστιάζει στα στοιχεία του χιούμορ που διέπουν το έργο του μεγάλου κωμωδιογράφου, αντλώντας στοιχεία από τις κωμωδίες του: Βάτραχοι, Θεσμοφοριάζουσες, Νεφέλες. Η κωμικότητα στο έργο του Αριστοφάνη είναι σαφώς θεμελιώδες στοιχείο και είναι κάτι που ο ίδιος το κατέχει εξαιρετικά. Με πλείστες μεθόδους-όπως θα αναλυθεί και σε τούτη την εργασία-κατορθώνει να επιφέρει το γέλιο και δη μετά από τόσους αιώνες. Διαβάζουμε λοιπόν τα έργα του και παρότι σατίριζαν μιαν άλλη εποχή, τόσο μακρινή από εμάς, διαβάζοντας το κείμενό του και βλέποντας παραστάσεις των έργων του, γελάμε ακόμη. Τα σκώμματα, η ειρωνεία, οι νεολογισμοί, η αισχρολογία, είναι μέχρι και σήμερα εξαιρετικά κωμικά, διαπερνώντας το φάσμα του χρόνου, της γεωγραφίας, του διαφοροποιημένου, σύγχρονου πολιτισμού. Οι μελέτες για το χιούμορ του Αριστοφάνη είναι πολλές και στην παρούσα εργασία θα επιχειρηθεί ένας διαχωρισμός των βασικών κωμικών στρατηγικών του Αριστοφάνη μέσα από τις προαναφερθείσες κωμωδίες. Η προσέγγιση της εργασίας είναι κειμενοκεντρική, σε κάθε περίπτωση θα υπάρχει ανάλυση και παραπομπές μέσα από τα κείμενα του Αριστοφάνη. Το έργο του ωστόσο, παρότι είναι πέρα για πέρα κωμικό, διαθέτει και διδακτικό χαρακτήρα και απηχεί τις απόψεις του Αριστοφάνη για τα κακώς κείμενα της εποχής του. Είναι ακόμη πολυδιάστατο και διαβάζοντάς το κανείς, αντιλαμβάνεται ότι έρχεται σε επαφή με τις σκέψεις ενός λαμπρού πνεύματος. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τα εξής ζητήματα: Οι κωμικές τεχνικές του Αριστοφάνη μέσα από κειμενικές παραπομπές Η παλαιά κωμωδία Το γέλιο Παρότι η αναζήτηση του κωμικού είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την παρούσα εργασία, θα αναφερθούν επίσης πληροφορίες και σκέψεις για τη γενικότερη θεατρική και πολιτισμική θεώρηση του μεγάλου κωμωδιογράφου. Πώς επέλεγε τα θέματα και τα πρόσωπα που διακωμωδούσε; Επιπρόσθετα, θα εξεταστούν τα στοιχεία της αρχαίας κωμωδίας που εντοπίζονται στο έργο του αναφορικά με την επέλαση της νέας κωμωδίας και τις αλλαγές που εκείνη επέφερε.