Αμφισβητώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση: ευρωσκεπτικισμός και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

Abstract

Ο ευρωσκεπτικισμός αποτελεί ένα ζήτημα που γνώρισε πολλές διακυμάνσεις στην έντασή του και στην ιδεολογική του έκφραση. Στις μέρες μας οι ευρωσκεπτικιστικές φωνές πληθύνονται. Κορυφώθηκαν με το δημοψήφισμα στην Μ. Βρετανία τον Ιούνιο 2016 (Brexit). Από απλός όρος, που άρχισε να χρησιμοποιείται στην Μ. Βρετανία την δεκαετία του ΄80, μεταλλάχθηκε προοδευτικά σε οιονεί πολιτική έννοια που φαίνεται να έχει επιδράσει καταλυτικά στο βρετανικό πολιτικό σύστημα και να υποσκάπτει την πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Στην παρούσα εργασία γίνεται μια προσπάθεια διερεύνησης τόσο των καταβολών του ευρωσκεπτικισμού όσο και των λόγων που επέδρασαν στην άνοδό του τα τελευταία χρόνια. Πράγματι, η οικονομική κρίση και οι πολιτικές λιτότητας, η προσφυγική κρίση, καθώς και το δημοκρατικό έλλειμμα της ΕΕ αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος της ευρωσκεπτικιστικής ρητορικής. Τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα εκμεταλλεύτηκαν το ευάλωτο οικονομικοκοινωνικό περιβάλλον ώστε να ανελιχθούν στην πολιτική σκηνή απευθύνοντας απατηλά πολιτικά μηνύματα στους δυσαρεστημένους Ευρωπαίους πολίτες, άλλοτε εμφανιζόμενα ως υπερασπιστές της εθνικής κυριαρχίας και άλλοτε διολισθαίνοντας σε επικίνδυνες εθνικιστικές επιλογές. Η ΕΕ από την πλευρά της δεν έχει καταφέρει να ανταποκριθεί επιτυχώς στις προκλήσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει, με αποτέλεσμα ο ευρωσκεπτικισμός να καθίσταται πλέον τροχοπέδη για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, δημιουργώντας αρνητικό κλίμα για το μέλλον της Ένωσης.