Δυστοπικά νησιά στη λογοτεχνία της κρίσης

Abstract

Η συγκεκριμένη διπλωματική εργασία αποτελεί προσπάθεια μελέτης τριών φανταστικών νησιών, όπως εμφανίζονται στα μυθιστορήματα Ίσλα Μπόα του Χρήστου Αστερίου, O κόσμος στα μέτρα του του Χρήστου Χωμενίδη και Λευκή ευθεία γραμμή του Μιχάλη Φακίνου. Τα τρία μυθιστορήματα μελετώνται διεξοδικά ως ενδεικτικά παραδείγματα δυστοπίας, καθένα από τα οποία αντλεί από το συλλογικό βίωμα της ελληνικής κρίσης των αρχών του 21ου αιώνα, για να αναδείξει και να σχολιάσει κριτικά επιμέρους πτυχές του. Η παρούσα εργασία χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο παρουσιάζει τις διαφορετικές πτυχές της νησιωτικότητας με βάση μελέτες, κυρίως, των G. Baldacchino, G. Deleuze, P. Hay, J. Kneale και S.A. Royle και την προβάλλει ως γόνιμη συνθήκη για τη διαμόρφωση δυστοπικών περιβαλλόντων. Στο δεύτερο κεφάλαιο επιχειρείται η ανάδειξη των κοινωνικοπολιτικών συμφραζομένων της περιόδου της κρίσης ως γενεσιουργών παραγόντων δυστοπίας σύμφωνα και με απόψεις των M. Augé, K. Booker, M. Foucault και F. Jameson. Ο μετασχηματισμός των νησιών-ετεροτοπιών σε μια μορφή ετερογενούς δυστοπίας λόγω του αποκλεισμού και της επιτήρησης αναδεικνύονται σε κύριους παράγοντες δυστοπικότητας. Το τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο, αντλώντας από τον στοχασμό των F. Nietzsche, A. Giddens και F. Jameson, πραγματεύεται τις επιθυμίες και τα σχέδια των χαρακτήρων για το μέλλον, καθώς και τη ματαίωσή τους κυρίως λόγω εξωτερικών παραγόντων και όχι της εσωτερικής τους βούλησης. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι μία δυστοπία μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να γεννήσει νέες και ισχυρές επιθυμίες, ικανές να απομακρύνουν κάθε άνθρωπο από το ψυχολογικό τέλμα που βρίσκεται.