Ευρωπαϊκή Ένωση, προχωρώντας στην ολοκλήρωση μέσω των κρίσεων

Abstract

Η υπόσταση και η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν γίνει συχνά αντικείμενο θεωρητικού στοχασμού με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται διαχρονικά διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις για την ερμηνεία του ιδιότυπου διεθνούς πολιτειακού μορφώματος που άλλοτε κερδίζουν και άλλοτε χάνουν έδαφος ανάλογα με την πολιτική και οικονομική συγκυρία και τα πολιτικά πρόσωπα που την απαρτίζουν. Ο ρόλος της ΕΕ αναδεικνύεται καίριος στην αντιμετώπιση πληθώρας προκλήσεων που ταλανίζουν τη σύγχρονη εποχή με έμφαση τον οικονομικό τομέα, τις συνεχείς μεταναστευτικές ροές και την πρόσφατη πανδημία του covid-19. Μερικά κράτη διατηρούν έναν ευρωσκεπτικισμό, ενώ άλλα όπως η περίπτωση της Μ. Βρετανίας επιλέγουν να απομακρυνθούν από την ένωση. Πρόσφατα παρουσιάσθηκαν τα πέντε πιθανά σενάρια που θα καθορίσουν την πορεία της ΕΕ και το μέλλον της Ευρώπης γενικότερα. Στις εναλλακτικές προσεγγίσεις υπάρχουν αρκετές διαβαθμίσεις όσον αφορά στη βαρύτητα, τις αρμοδιότητες και το ρόλο της ΕΕ. Αντίστοιχα επηρεάζονται και τα δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών, όπως και οι εξουσίες των επιμέρους κρατών μελών οι οποίες εκ προοιμίου περιορίζονται με την προσχώρησή τους στην ένωση. Το μόρφωμα της ΕΕ ενδεχομένως να διέρχεται από επιμέρους κρίσεις και προκλήσεις που γεννούν την αμφισβήτηση, ωστόσο η δημιουργία και ενίσχυση του θεσμικού της ρόλου έχει ως στόχο τη σταθερότητα και βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος με βάση τις αρχές της ελευθερίας, της ισότητας, της δημοκρατίας και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών της.