Η συμβολή της δημιουργικής γραφής και του δράματος στη βελτίωση στάσεων μαθητών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αναπηρία και τον αυτισμό

Abstract

Η παρούσα εργασία διερευνά τη συμβολή της δημιουργικής γραφής και συμπληρωματικά του δράματος στην βελτίωση των γνώσεων και των στάσεων απέναντι στην έννοια της αναπηρίας αλλά και σε παιδιά με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ). Η βασική ανάγκη που γέννησε την παρούσα έρευνα είναι η διαπίστωση της δυσκολίας των παιδιών με ΔΑΦ στην κατανόηση και έκφραση συναισθημάτων, γεγονός που περιορίζει τις κοινωνικές τους σχέσεις και την ενταξιακή τους πορεία στο σχολικό περιβάλλον. Στόχος της έρευνας είναι να εξεταστεί αν και κατά πόσο η δημιουργική γραφή μπορεί να ενισχύσει την ενσυναίσθηση, τη συνεργασία και την επικοινωνία μεταξύ των παιδιών τυπικής ανάπτυξης και των μαθητών με αυτισμό ή με κάποια άλλη μορφή αναπηρίας. Τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα επικεντρώνονται στη φύση και την ποιότητα της συναισθηματικής αλληλεπίδρασης πριν και μετά την εφαρμογή της παρέμβασης, καθώς και στις μεταβολές που επέρχονται στην κατανόηση και στην εκδήλωση θετικών συναισθημάτων και ενσυνίσθησης. Η εργασία οργανώνεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο σκέλος παρουσιάζεται το θεωρητικό υπόβαθρο της ΔΑΦ, της συναισθηματικής ανάπτυξης και της παιδαγωγικής αξίας της δημιουργικής γραφής. Στο δεύτερο μέρος αναλύεται το ερευνητικό πλαίσιο, το οποίο βασίστηκε στη μεθοδολογία της ποιοτικής έρευνας δράσης. Η παρέμβαση εφαρμόστηκε σε σχολικό πλαίσιο, με χρήση δραστηριοτήτων δημιουργικής γραφής και συμπληρωματικά θεατροπαιδαγωγικών δραστηριοτήτων. Χρησιμοποιήθηκαν τόσο ποσοτικά εργαλεία όπως ερωτηματολόγια που δόθηκαν πριν και μετά την παρέμβαση και με ποιοτικά εργαλεία όπως μη δομημένη συμμετοχική παρατήρηση, ομάδες εστίασης και ανάλυση των γραπτών μαθητών που προέκυψαν από τη δημιουργική διαδικασία.Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν σαφή ενίσχυση της συναισθηματικής ανταπόκρισης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης των παιδιών με ΔΑΦ και τυπικής ανάπτυξης , επιβεβαιώνοντας την επίτευξη των ερευνητικών στόχων. Η ανάπτυξη θετικών στάσεων καταγράφηκε ως σταδιακή αλλά σταθερή, ενώ οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί παρατήρησαν αξιοσημείωτες αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών. Η εργασία καταλήγει με προτάσεις για περαιτέρω έρευνα και ενίσχυση της χρήσης θεατρικών και μεθόδων δημιουργικής γραφής σε ειδικά παιδαγωγικά περιβάλλοντα.