Ηγεσία εκπαιδευτικού και δημιουργία πορτφόλιο εκπαιδευτικού στο πλαίσιο επαγγελματικής ανάπτυξης με βάση το σχολείο

Abstract

Η παρούσα διατριβή διερευνά την επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών μέσω της συμμετοχής τους σε πρόγραμμα ανάπτυξης ηγεσίας εκπαιδευτικού. Μελετά επίσης την κουλτούρα του σχολείου στο οποίο δραστηριοποιούνται οι εκπαιδευτικοί και εξετάζει την αποτύπωσή της δράσης των εκπαιδευτικών σε πορτφόλιο. Στην έρευνα συμμετείχαν 21 εκπαιδευτικοί από 2 Δημοτικά και 2 Γυμνάσια. Για τη διεξαγωγή της έρευνας αναλύθηκαν τα αποτελέσματα ερωτηματολογίου για την κουλτούρα του σχολείου και έγινε ανάλυση περιεχομένου στα συμπεράσματα δομημένων συζητήσεων για το ίδιο θέμα. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε επεξεργασία των αποτελεσμάτων ερωτηματολογίου με θέμα την αντίληψη και τη σημαντικότητα πρακτικών κρίσιμων για την εκδίπλωση της ηγεσίας εκπαιδευτικού και αναλύθηκε κείμενο δομημένου αναστοχασμού των εκπαιδευτικών σχετικά με τη δράση τους. Η έρευνα εξέτασε την ανάπτυξη πορτφόλιο εκπαιδευτικών, μια καινοτομία για τα ελληνικά δεδομένα. Μελετήθηκε ο σχολιασμός μελών της υποστηρικτικής ομάδας για τα πορτφόλιο και αναλύθηκε ο αναστοχασμός και η μαρτυρία που περιεχόταν σε αυτά, η οποία προερχόταν μεταξύ άλλων από μαθητές και συναδέλφους. Επίσης, έγινε συστηματική καταγραφή των στοιχείων από τα οποία αποτελούνται τα πορτφόλιο και αναπτύχθηκε για τον λόγο αυτό ένα πλαίσιο ανάλυσης των πορτφόλιο, κάτι που, όπως προκύπτει από τη μελετηθείσα βιβλιογραφία, αποτελεί και πρωτοτυπία της έρευνας. Η ανωτέρω πολυεπίπεδη ανάλυση υπαγορεύθηκε από την ανάγκη σε βάθος προσέγγισης των ζητημάτων. Όπως προέκυψε, στο πλαίσιο του σχολείου εμφανίζονται κυρίως στοιχεία μικτής κουλτούρας, ενώ υπάρχουν αρκετά στοιχεία συνεργατικής και ατομιστικής κουλτούρας. Οι πρωτοβουλίες εστιάζουν κυρίως στην κινητοποίηση των μαθητών και στην ομαδοσυνεργατική προσέγγιση. Αναπτύσσονται ποικίλες πρακτικές των εκπαιδευτικών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανατροφοδότηση από μαθητές και συναδέλφους, στη συνεργασία με συναδέλφους, στον αναστοχασμό και στην συλλογή μαρτυρίας για τεκμηρίωση των δράσεων. Τα πορτφόλιο αποδείχθηκαν σημαντικά μέσα για την επαγγελματική ανάπτυξη, καθώς σε αυτά αποτυπώθηκε η δράση των εκπαιδευτικών μέσω μαρτυρίας και αναστοχασμού. Οι δυσκολίες που παρουσιάστηκαν και οι μεγάλες διαφοροποιήσεις τόσο στην έκταση όσο και στην αποτύπωση της εκάστοτε πρωτοβουλίας, καθιστούν εμφανή την ανάγκη εξοικείωσης των εκπαιδευτικών με τη συλλογή μαρτυρίας, τον αναστοχασμό και την ανάπτυξη πορτφόλιο. Επίσης, προτείνεται να αξιοποιηθεί περαιτέρω το πλαίσιο ανάλυσης που χρησιμοποιήθηκε στην έρευνα, τόσο για την οργάνωση όσο και για την καλύτερη αξιολόγηση των πορτφόλιο.