Ο μεταβυζαντινός Μυστράς. Το μεταβαλλόμενο πρόσωπο μίας μεσαιωνικής καστροπολιτείας με επίκεντρο τον ναό του Αγίου Νικολάου. Προτάσεις ανάδειξης και διαχείρισης του πολιτιστικού της αποθέματος.

Abstract

Στην παρούσα διατριβή επιχειρείται η ερευνητική ανάγνωση της μεταμεσαιωνικής διαδρομής του Μυστρά από την παράδοσή του στους Οθωμανούς το 1460, μέχρι τα μέσα περίπου του 20ού αιώνα, με έμφαση στα σωζόμενα υλικά τεκμήρια και την αξιοποίηση ποικίλων πηγών. Με επίκεντρο τη μελέτη της αρχιτεκτονικής και της ζωγραφικής του εξέχοντος μεταβυζαντινού ναού του Αγίου Νικολάου αναλύονται όψεις του μεταβυζαντινού Μυστρά και συγχρόνως εκφράσεις της αναδυόμενης νεοελληνικής αυτοσυνειδησίας. Περαιτέρω αρχαιολογικά τεκμήρια και γραπτές πηγές συνθέτουν ερμηνευτικές αναπαραστάσεις της πνευματικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής του Μυστρά και της ευρύτερης περιοχής του από τις αρχές του 18ου αιώνα έως και λίγα χρόνια μετά τα μέσα του. Υλικές και επιλεγμένες αρχειακές μαρτυρίες περιγράφουν την αφύπνιση αρχικά του ευρωπαϊκού και ακολούθως του ελληνικού ενδιαφέροντος για τη μελέτη και την προστασία του Μυστρά κατά τον 19ο και το πρώτο ήμισυ του 20ού αιώνα. Τέλος παρουσιάζονται δόκιμες και πρωτότυπες διαχειριστικές επιλογές που στοχεύουν στην πολυφασματική ανασύνθεση της μεταβυζαντινής φυσιογνωμίας του Μυστρά σε συνάρτηση με το βυζαντινό της υπόστρωμα.