Φροντίδα παιδιών με ειδικές ανάγκες υγείας και ποιότητα ζωής γονέων: Οριοθετημένη βιβλιογραφική ανασκόπηση

Abstract

Εισαγωγή: Η φροντίδα παιδιών με ειδικές ανάγκες υγείας αποτελεί μία απαιτητική και πολυδιάστατη διαδικασία, η οποία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των γονέων, τόσο σε ψυχολογικό όσο και σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Σκοπός: Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη διερεύνηση της επίδρασης που έχει η φροντίδα παιδιών με ειδικές ανάγκες υγείας στην ποιότητα ζωής των γονέων τους. Μέθοδος: Για τη διεξαγωγή της μελέτης ακολουθήθηκε η μεθοδολογία της οριοθετημένης βιβλιογραφικής ανασκόπησης, με αναζήτηση σχετικών μελετών στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus, κατά την τελευταία δεκαετία (2014-2024). Τα κριτήρια ένταξης περιελάμβαναν μελέτες που αφορούν την ποιότητα ζωής των γονέων παιδιών με ειδικές ανάγκες υγείας, εξετάζοντας παραμέτρους, όπως η ψυχολογική επιβάρυνση, η κοινωνική απομόνωση, το οικονομικό κόστος και οι στρατηγικές αντιμετώπισης. Συνολικά, συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα ανασκόπηση 22 ερευνητικές μελέτες, που πληρούσαν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι η φροντίδα παιδιών με ειδικές ανάγκες υγείας συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και χρόνιας κόπωσης στους γονείς. Μάλιστα, οι μητέρες εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής καταπόνησης σε σχέση με τους πατέρες. Παράλληλα, η κοινωνική απομόνωση και η οικονομική επιβάρυνση επιδεινώνουν την ποιότητα ζωής των γονέων. Η ύπαρξη υποστηρικτικών δικτύων φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά. Επιπλέον, η παρούσα ανασκόπηση ανέδειξε τη σημασία παρεμβάσεων, όπως η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, η εκπαίδευση των φροντιστών και η κρατική μέριμνα, οι οποίες είναι δυνατόν να μειώσουν την επιβάρυνση των γονέων και να βελτιώσουν τη συνολική ευημερία των γονέων. Συμπέρασμα: Η φροντίδα παιδιών με ειδικές ανάγκες υγείας επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των γονέων, καθιστώντας αναγκαία την παροχή υποστηρικτικών παρεμβάσεων, ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση των γονέων και να βελτιωθεί η συνολική ευημερία τους.