Η αφήγηση και η δραματοποίηση παραμυθιών ως μέσο ενίσχυσης της ψυχικής ανθεκτικότητας παιδιών σχολικής ηλικίας. Έρευνα σε παιδιά Δ΄ Δημοτικού

Abstract

Στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος «Δραματική Τέχνη και Παραστατικές Τέχνες στην Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» πραγματοποιείται η παρούσα εργασία που σκοπό έχει να ελέγξει εάν και κατά πόσο προκύπτουν θετικά αποτελέσματα από την αφήγηση και τη δραματοποίηση των παραμυθιών στη ψυχική ανθεκτικότητα των παιδιών. Μέσω της Δραματικής Τέχνης στην εκπαίδευση και των τεχνικών αφήγησης και της δραματοποίησης, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τον εαυτό τους γνωρίζοντάς τον βαθύτερα. Σε αυτό κυρίαρχο ρόλο παίζει η αναγνώριση του εαυτού στον ήρωα της ιστορίας αλλά και της κατανόησης της ιστορίας που λειτουργεί ως πρόσφορο έδαφος για την αυτογνωσία η οποία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εδραίωση ψυχικής ανθεκτικότητας στην προσωπικότητα. Η ψυχική ανθεκτικότητα ορίζεται ως η επιτυχημένη προσαρμογή στις δυσκολίες της ζωής, τις προκλήσεις σε κοινωνικό και ψυχικό επίπεδο, τα τραύματα και τις τραυματικές καταστάσεις, τις απειλές και τις απογοητεύσεις. Ο ψυχικά ανθεκτικός άνθρωπος χαρακτηρίζεται από αυτογνωσία η οποία συντελεί σημαντικά στην αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων και την υιοθέτηση στρατηγικών επίλυσης των σύνθετων και απαιτητικών συνθηκών. Στις μέρες μας η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας είναι ζωτικής σημασίας καθώς ο κορονοϊός μας έχει φέρει αντιμέτωπους με μια νέα πραγματικότητα και ζούμε συνθήκες που δεν έχουν υπάρξει στο παρελθόν, οι οποίες έχουν επιφέρει σημαντικές αλλαγές και είναι πολύ πιθανό να επιβαρύνουν την ψυχολογική μας κατάσταση. Τα άτομα προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες που προκύπτουν εν μέρει χάρη στην ανθεκτικότητα και έτσι καταλαβαίνουμε πως είναι επιτακτική ανάγκη να καλλιεργήσουμε την ψυχική μας ανθεκτικότητα ενδυναμώνοντας τον ίδιο μας τον εαυτό. Μέσω των τεχνικών της δραματικής τέχνης, λοιπόν, θα προσπαθήσουμε να την ενισχύσουμε. Για να διαπιστώσουμε κατά πόσο η ψυχική ανθεκτικότητα ενισχύεται από τις τεχνικές της αφήγησης και της δραματοποίησης σχεδιάσαμε, υλοποιήσαμε και αξιολογήσαμε ένα πρόγραμμα παρέμβασης το οποίο βασίστηκε στις παραπάνω τεχνικές και πραγματοποιήθηκε μέσα σε δέκα συναντήσεις. Αρχικά επιλέχθηκε με δειγματοληψία σκοπιμότητας το ιδιωτικό δημοτικό σχολείο « Εκπαιδευτήρια Μπουγά», το οποίο εδρεύει στην Καλαμάτα. Δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν οι μαθητές της Δ΄ τάξης. Το τμήμα Δ΄1 αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου, με αριθμό παιδιών 17, και το τμήμα Δ΄2 αποτέλεσε την πειραματική ομάδα, με 19 παιδιά. Οι μαθητές ήταν ηλικίας 9-10 ετών και την πειραματική ομάδα την αποτελούσαν 7 κορίτσια και 12 αγόρια. Για τη συλλογή των ερευνητικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το Ερωτηματολόγιο της Ανθεκτικότητας, το οποίο δόθηκε πριν και μετά την παρέμβαση που εφαρμόσαμε στην πειραματική ομάδα και στην ομάδα ελέγχου. Τα αποτελέσματα τα επεξεργαστήκαμε μέσω του προγράμματος SPSS. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας απέδειξαν πως οι τεχνικές της αφήγησης και της δραματοποίησης παραμυθιών στην εκπαίδευση μπορούν να αναπτύξουν την ψυχική ανθεκτικότητα των μαθητών της Δ΄ τάξης του δημοτικού σχολείου. Λέξεις – κλειδιά: ψυχική, ανθεκτικότητα, παιδιά, αφήγηση, δραματοποίηση, παραμύθια, έρευνα, παρέμβαση, δεδομένα, ερμηνεία