Ειδίκευση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής σε τοπικό επίπεδο για τον προσδιορισμό των δυνατοτήτων χρηματοδότησης μικρών Δήμων μέσω διαρθρωτικών ταμείων για την περίοδο ΣΕΣ 2014-2020

Abstract

Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά της γεωμορφολογίας της Ελλάδας, με σημαντική επίδραση στην κοινωνικοοικονομική της δομή και πορεία, είναι ο εκτεταμένος νησιωτικός χώρος και οι ορεινές περιοχές, που η κάθε μία περιοχή αποτελεί μία «μοναδικότητα» ως προς την έκταση, τα φυσικά χαρακτηριστικά, το ανθρωπογενές περιβάλλον και την αναπτυξιακή της εξέλιξη. Όμως δημιουργεί διαρθρωτικά προβλήματα με μόνιμο ιδιαίτερο χαρακτήρα, τα οποία έχουν ως κυριότερη συνέπεια την «αποσάθρωση» του οικονομικού και κοινωνικού ιστού. Επιπλέον, η ραγδαία αλλαγή στην παραγωγική βάση εντείνει τις δυσκολίες ως προς την βιωσιμότητα, ιδίως των μικρότερων νησιών, καθώς επίσης, δημιουργεί έντονες ένδο και δια – περιφερειακές ανισότητες, κάτι που ευλόγως κατατάσσει τις νησιωτικές και ορεινές περιοχές στις πλέον μειονεκτικές της Ε.Ε. Ωστόσο, εκτός από τα προβλήματα, έχουν και σημαντικά αναπτυξιακά πλεονεκτήματα, που σχετίζονται κυρίως με το περιβαλλοντικό, πολιτιστικό και κοινωνικό τους πλούτο, ένα εθνικό κεφάλαιο που πρέπει καταρχήν να προστατευθεί και κατ΄επέκταση να αξιοποιηθεί. Μέχρι σήμερα τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο δεν υπήρξε διακριτή και ολοκληρωμένη πολιτική τόσο για το νησιωτικό όσο και για το ορεινό ηπειρωτικό χώρο και δη για τον ελληνικό, που λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα (αναπτυξιακά) χαρακτηριστικά των νησιών και ορεινών περιοχών όπου μεριμνά για την αντιμετώπισή τους. Το γεγονός αυτό είχε σημαντικές επιπτώσεις στον ελληνικό χώρο, όπου οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες που προσδιορίζουν την αναπτυξιακή πορεία είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες άλλων περιφερειών της Ε.Ε., λόγω απόστασης, μεγέθους, ιστορικής εξέλιξης, φυσικών και πολιτιστικών πόρων. Οι πιο πάνω περιοχές που τους ονομάζει ο νομοθέτης μικρούς Δήμους αποτελούν μία ιδιομορφία στο περιφερειακό πρόβλημα της Ε.Ε. και χρήζουν ιδιαίτερης αναπτυξιακής διαχείρισης. Για την αξιοποίηση των προοπτικών αυτών απαιτείται μια ειδική αναπτυξιακή στρατηγική των μικρών Δήμων (νησιωτικών και ορεινών) που θα στηρίζεται κυρίως σε ενδογενείς παράγοντες λαμβάνοντας υπόψη ταυτόχρονα τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στο εξωτερικό περιβάλλον. Είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη να κινητοποιηθεί η Δημόσια και Ιδιωτική Αναπτυξιακή Δράση στα πλαίσια μίας στρατηγικής προς την ολοκληρωμένη, βιώσιμη και ισσόροπη ανάπτυξη των μικ΄ρων Δήμων μέσα από το νέο ΕΣΠΑ (ΣΕΣ) «Ευρώπη 2020».