Η διδασκαλία ως περφόρμανς: πώς οι τεχνικές εκπαίδευσης του ηθοποιού μπορούν να ενδυναμώσουν την ενσώματη παρουσία του εκπαιδευτικού μέσα στην τάξη

Abstract

Στην παρούσα μελέτη ερευνάται η σχέση της διδασκαλίας με την περφόρμανς/ επιτέλεση, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο οι τεχνικές εκπαίδευσης του ηθοποιού μπορούν να ενδυναμώσουν την ενσώματη παρουσία του εκπαιδευτικού μέσα στην τάξη. Η μέθοδος που υιοθετήθηκε στα πλαίσια αυτής της μελέτης ήταν η έρευνα δράσης και πραγματοποιήθηκαν τρεις κύκλοι ερευνητικών/επιμορφωτικών εργαστηρίων με συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς διαφόρων ειδικοτήτων και βαθμίδων. Η συσχέτιση της διδασκαλίας με την έννοια της περφόρμανς εκκινεί από την θέση πολλών μελετητών που έχουν υποστηρίξει ότι η διδασκαλία είναι ένα είδος παράστασης και ότι υπό αυτό το πρίσμα είναι απαραίτητο για τον δάσκαλο να εκπαιδευτεί με τεχνικές εκπαίδευσης του ηθοποιού και να καλλιεργήσει χαρακτηριστικά που έχει ένας ηθοποιός. Παράλληλα, οι σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες θεωρούν πολύ σημαντικό παράγοντα για τη διαδικασία της μάθησης την ανάπτυξη από την πλευρά του δασκάλου των μέσων μη λεκτικής επικοινωνίας. Η Κριτική Παιδαγωγική υποστηρίζει το μετασχηματιστικό μοντέλο μάθησης, όπου ο δάσκαλος ενεργοποιεί τους μαθητές να αναπτύξουν μια στοχαστική θέση για τον κόσμο και να καλλιεργήσουν την φαντασία και δημιουργικότητά τους. Έτσι, σε αυτό το πλαίσιο ο δάσκαλος λειτουργεί ως καλλιτέχνης και προάγει την αισθητική διάσταση της διδασκαλίας. Στην ερευνητική διαδικασία οι κύκλοι των εργαστηρίων σχεδιάστηκαν με σπειροειδή τρόπο, σύμφωνα με τις αρχές της έρευνας δράσης και της βιωματικής μάθησης. Η βασική μέθοδος εκπαίδευσης του ηθοποιού που χρησιμοποιήθηκε στα εργαστήρια ήταν η μέθοδος των viewpoints, την οποία δημιούργησε και καθιέρωσε η αμερικανίδα σκηνοθέτιδα, Anne Bogart. Η θεματική ανάλυση των δεδομένων, σύμφωνα με το ποιοτικό ερευνητικό παράδειγμα, έδειξε ότι στη διάρκεια των εργαστηρίων οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί μέσα από την επαφή τους με τα viewpoints και άλλες τεχνικές από την εκπαίδευση του ηθοποιού απέκτησαν συνειδητότητα στη σωματικότητά τους, αντιλήφθηκαν τις δυνατότητες επιλογής και εμπλουτισμού των εκφραστικών τους μέσων και προσέγγισαν χαρακτηριστικά του ηθοποιού που μπορούν να οδηγήσουν σε έναν πιο δημιουργικό και ευφάνταστο τρόπο διδασκαλίας.