Απόψεις εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τα Προγράμματα Πολιτιστικών Θεμάτων ως καινοτόμο μορφή μη τυπικής, βιωματικής και συνεργατικής μάθησης και φυτώριο ανάπτυξης δεξιοτήτων

Abstract

Τα Προγράμματα Πολιτιστικών Θεμάτων αποτελούν μακρόβιο και διαχρονικό θεσμό της ελληνικής εκπαίδευσης καθώς και μορφή μη τυπικής εκπαίδευσης, που διακρίνεται για την πλούσια θεματολογία της και την διεισδυτικότητά της. Στόχος της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων και των πρακτικών των εκπαιδευτικών που ανέλαβαν Προγράμματα Πολιτιστικών Θεμάτων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση κατά τη διάρκεια της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σχετικά με τη βιωσιμότητα, την αναγκαιότητα καθώς και την προστιθέμενη αξία των ΤΠΕ στην υλοποίησή τους. Το δείγμα αποτέλεσαν 10 μόνιμοι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι υπηρετούν σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του νομού Κορινθίας και η Υπεύθυνη του Τμήματος Σχολικών Δραστηριοτήτων, ενώ η ημιδομημένη συνέντευξη με ερωτήσεις ανοικτού τύπου χρησιμοποιήθηκε για τη συλλογή των ερευνητικών δεδομένων. Ειδικότερα, τα ΠΠΘ θεωρούνται αναγκαία διότι προάγουν την καινοτομία, την πρωτότυπη και ελεύθερη θεματολογία, την ανάπτυξη θετικής στάσης απέναντι στον πολιτισμό και την τέχνη και καλλιεργούν ποικίλες γνωστικές και κοινωνικο-συναισθηματικές δεξιότητες στους συμμετέχοντες μαθητές μέσα από σύγχρονες πρακτικές. Παράλληλα τα ΠΠΘ συμβάλλουν στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, καθώς διευρύνουν τις γνώσεις τους, ενισχύουν την εκπαιδευτική εμπειρία τους, βελτιώνουν τις παιδαγωγικές πρακτικές τους και καλλιεργούν δεξιότητες και τη μεταξύ τους συνεργασία. Για την αντιμετώπιση των αναφερόμενων εμποδίων στη διεξαγωγή των ΠΠΘ οι εκπαιδευτικοί προτείνουν την ένταξη τους στο σχολικό ωρολόγιο πρόγραμμα, τη χρηματοδότηση τους, τη συνεργασία των ειδικοτήτων, τη βιωματική επιμόρφωση, την εντονότερη κινητοποίηση και εμψύχωση των καθηγητών, τη διάχυση των αποτελεσμάτων στην τοπική κοινωνία, την αυτονομία και ισοτιμία τους με τα άλλα μαθήματα και τη διευρυμένη αξιοποίηση των ΤΠΕ. Ο ρόλος των ΤΠΕ στη διεξαγωγή τους θεωρείται ως επί το πλείστον συμπληρωματικός και ενισχυτικός, λόγω των μεγάλων δυνατοτήτων που προσφέρουν στη διερεύνηση, στην παρουσίαση και προβολή της πληροφορίας, στη δημιουργικότητα, στην επικοινωνία, στη συνεργασία, στην πρόσβαση σε χώρους και θεάματα πολιτισμού και στην μαθησιακή εμπλοκή των εφήβων. Αξιοποιούνται συνήθως διάφορα εργαλεία και ψηφιακές εφαρμογές και για την απρόσκοπτη εφαρμογή των ΠΠΘ την περίοδο της πανδημικής κρίσης, παρά τα τεχνικά προβλήματα και την ελλιπή ενσωμάτωσή τους στη μαθησιακή διαδικασία, χρησιμοποιήθηκε τόσο η σύγχρονη όσο και η ασύγχρονη διδασκαλία μέσα από τις πλατφόρμες e-class και e-me, καθώς και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Αν και η απομακρυσμένη εκπαίδευση είχε αρνητική επίδραση και στην υλοποίηση των ΠΠΘ, οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί προτίθενται να χρησιμοποιήσουν εκ νέου τις ψηφιακές τεχνολογίες στην υλοποίηση τους, λόγω της ήδη κεκτημένης γνώσης, της συχνότερης επικοινωνίας και ανατροφοδότησης και της αναβάθμισης της ζωντανής διεξαγωγής τους.