Φύλο και Μετανάστευση. Όψεις Κοινωνικού Αποκλεισμού Γυναικών Μεταναστριών στην Ελλάδα του σήμερα με έμφαση στις βιωμένες εμπειρίες τους.

Abstract

Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια παράλληλη θεώρηση των εννοιών φύλο και μετανάστευση και εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους αλληλοδιαπλέκονται, δομούνται σχεσιακά και συνθέτουν συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού. Σ’ ένα πλαίσιο αντίληψης της μεταναστευτικής κρίσης ως μορφή εδραίωσης και διευθετήσεων νέων κοινωνικών συνθηκών και ορίων αλλά και ως κατάστασης που παρασκευάζει νέες προσλήψεις φυλετικότητας, αναπαράστασης και αντιμετώπισης του «άλλου» στην σημερινή Ελλάδα, διερευνώ τη σχέση φύλου και μετανάστευσης, εστιάζοντας στις όψεις κοινωνικού αποκλεισμού που βιώνουν οι γυναίκες μετανάστριες στην χώρα μας. Η έμφυλη και η φυλετική/εθνοτική θέση διαπλέκονται και παράγουν νέες συνθήκες επισφάλειας, ιεραρχικής ταξινόμησης και κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της οποίας προσδιορίζεται και οριοθετείται αυτό που είναι πολιτισμικά και κοινωνικά διανοητό υποκείμενο. Τα ερευνητικά ερωτήματα περιλαμβάνουν τη σχέση μεταξύ φύλου και φυλής, τις εμπειρίες των γυναικών μεταναστριών κατά την εγκατάσταση τους στην Ελλάδα, τις διαστάσεις και τους τρόπους που αντιλαμβάνονται τις συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού που βιώνουν. Η έμφαση δίνεται στις βιωμένες εμπειρίες τους, αποκαλύπτοντας τη δυναμική των σχέσεων του φύλου με τη μετανάστευση, συνεπώς η μεθοδολογική προσέγγιση τοποθετείται στο πεδίο της ποιοτικής έρευνας και ως μεθοδολογικό εργαλείο ανάλυσης επιλέγονται οι βιογραφικές ημι-δομημένες συνεντεύξεις. Συμπερασματικά, μέσα από τις αφηγήσεις ζωής, καταδεικνύεται ότι οι γυναίκες μετανάστριες αντιμετωπίζουν πολλαπλές διαστάσεις κοινωνικού αποκλεισμού, που συνδέονται με το φύλο, την εθνοτική καταγωγή και τη μεταναστευτική τους ταυτότητα, ενώ παράλληλα γίνεται μια κριτική αποτίμηση των υφιστάμενων πολιτικών ένταξης, επισημαίνοντας την οικονομική και κοινωνική αναγκαιότητα της ενίσχυσης των πολιτικών αυτών, με στόχο την κοινωνική ενδυνάμωση και προστασία των προς διερεύνηση υποκειμένων.