Η ενίσχυση της Κριτικής Σκέψης στο μάθημα της Ιστορίας μέσω της Δραματικής Τέχνης: Μια έρευνα δράσης σε μαθητές Ε' Δημοτικού

Abstract

Η παρούσα έρευνα έχει ως σκοπό να διερευνήσει εάν και κατά πόσο η εφαρμογή μιας σειράς διδακτικών προγραμμάτων με τεχνικές Εκπαιδευτικού Δράματος στο πλαίσιο του μαθήματος της Ιστορίας της Ε΄ Δημοτικού μπορεί να καλλιεργήσει τις δεξιότητες της Κριτικής Σκέψης των μαθητών. Σε θεωρητική βάση, η Κριτική Σκέψη εξετάζεται ως στάση που συναπαρτίζεται από μια σειρά δεξιοτήτων (Τσιάρας, 2005 ˙ Ματσαγγούρας, 2005). Οι δεξιότητες αυτές είναι η επαγωγική σκέψη, η αφαιρετική σκέψη, ο έλεγχος αξιοπιστίας, η παρατήρηση και η διατύπωση υποθέσεων. Στην παραπάνω λογική βασίστηκε και η εκπόνηση της ερευνητικής διάστασης της παρούσας διπλωματικής. Επιλέχθηκε ο σχεδιασμός και διεξαγωγή 12 εργαστηρίων Εκπαιδευτικού Δράματος στην Ε΄ τάξη ενός Δημοτικού Σχολείου Ηλείας που ήταν και η πειραματική ομάδα. Η Ε΄ τάξη ενός γειτονικού σχολείου αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου. Το ερευνητικό δείγμα ήταν συνολικά 54 μαθητές, 28 στην ομάδα ελέγχου και 26 στην πειραματική. Τα 12 εργαστήρια παρέμβασης που πραγματοποιήθηκαν βασίστηκαν στις θεματικές κεφαλαίων του σχολικού εγχειριδίου της Ιστορίας Ε’ Δημοτικού. Οι διαδικασίες της έρευνας βασίζονται στο οιονεί πειραματικό σχέδιο, πραγματοποιώντας έλεγχο πριν και μετά την παρέμβαση. Ως προς την αξιολόγηση της Κριτικής Σκέψης των μαθητών επιλέχθηκε μια προσαρμοσμένη εκδοχή της Κλίμακας Cornell Class-Reasoning Test (Form X). Τα ερευνητικά δεδομένα στη συνέχεια επεξεργάστηκαν από το λογισμικό πρόγραμμα SPSS και αναλύθηκαν επίσης από τις επιλεγμένες ποιοτικές μεθόδους της έρευνας. Το ημερολόγιο του ερευνητή αποτέλεσε την βασική ποιοτική καταγραφή των ερευνητικών δεδομένων ενώ ο Κριτικός Φίλος λειτούργησε συμπληρωματικά. Συμπερασματικά, η έρευνά μας ανέδειξε πως η εφαρμογή προγράμματος βασισμένο στις τεχνικές του Εκπαιδευτικού Δράματος και συγκεκριμένα στο μάθημα της Ιστορίας πράγματι αναπτύσσει ορισμένες δεξιότητες που συναπαρτίζουν την Κριτική Σκέψη. Τα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαιώνουν την προηγούμενη σχετική βιβλιογραφία