Ο ρόλος των Μουσικών Σχολείων στην ανάπτυξη Πολιτισμικού Κεφαλαίου: στάσεις, αντιλήψεις, πρακτικές μέσα από τα μάτια των εκπαιδευτικών

Abstract

Αν και ο θεσμός των μουσικών σχολείων μετρά πάνω από τρεις δεκαετίες ύπαρξης στη χώρα μας, το ζήτημα της ουσιαστικής αξιοποίησης των τεχνών και της καθιέρωσης πολιτισμικών πρακτικών μέσα από μια πιο δομική παρουσία των μαθημάτων αισθητικής αγωγής στη δημόσια εκπαίδευση παραμένει επίκαιρο, αποτελώντας πρόκληση για τις σύγχρονες εκπαιδευτικές πολιτικές. Το σχολείο, ως πεδίο διαμόρφωσης κοινωνικών και πολιτισμικών ταυτοτήτων, στάσεων, αξιών και συμπεριφορών, οφείλει να λειτουργεί ως βασικός φορέας μετάδοσης πολιτισμικού κεφαλαίου στους μαθητές του. Παρ’ όλα αυτά, η δομή, οι μηχανισμοί και οι νόρμες των ισχυόντων εκπαιδευτικών συστημάτων, φαίνεται να ευνοούν την αναπαραγωγή των υφιστάμενων κοινωνικών ανισοτήτων στο χώρο της εκπαίδευσης. Η ίδρυση των μουσικών σχολείων οδήγησε στην ενίσχυση της παρεχόμενης καλλιτεχνικής παιδείας στη δημόσια εκπαίδευση, με στόχο εκτός των άλλων να προωθηθεί η δημιουργική καλλιέργεια του πνεύματος και η ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των μαθητών. Με ποιους τρόπους όμως τα μουσικά σχολεία στην Ελλάδα συμβάλουν στη μετάδοση πολιτισμικού κεφαλαίου στους μαθητές τους και πώς συντελούν στη διαμόρφωση και στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους; Καταφέρνουν μέσω της μουσικής παιδείας που παρέχουν να συντελέσουν στην άμβλυνση των κοινωνικών και πολιτισμικών ανισοτήτων με τις οποίες εισέρχονται οι μαθητές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση; Ποιες οι διαφορές σε σχέση με τα γενικά σχολεία ως προς τις παραπάνω προβληματικές; Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει τα ερωτήματα αυτά μέσα από τις απόψεις, τις στάσεις και τις αντιλήψεις εκπαιδευτικών που έχουν διδάξει σε μουσικά σχολεία της περιφέρειας Πελοποννήσου. Οι εμπειρίες των εκπαιδευτικών, οι οποίοι αποτελούν τους πρωταγωνιστές της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μπορούν να οδηγήσουν στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με το ρόλο και τη σημασία αυτών των εξειδικευμένων σχολείων στη χώρα μας, σε μια εποχή που ο φορμαλιστικός και τυποποιημένος χαρακτήρας της γενικής εκπαίδευσης, διαρκώς περιθωριοποιεί και υποβαθμίζει τα μαθήματα της αισθητικής αγωγής, παρά το διαρκές κοινωνικό αίτημα για μια ολιστική και ποιοτική ανθρωπιστική παιδεία.