Η δραματική τέχνη στην εκπαίδευση ως μέσο καλλιέργειας των στάσεων παιδιών σχολικής ηλικίας στην προστασία το περιβάλλοντος. Μια έρευνα δράσης στη Δ΄τάξη του 2ου δημοτικού σχολείου Πύργου.

Abstract

Η παρούσα εργασία παρουσιάζει βήμα-βήμα την υλοποίηση μιας έρευνας δράσης, η οποία καλείται να διερευνήσει ποιες είναι οι αναπαραστάσεις των παιδιών του δημοτικού που σχετίζονται με τον σεβασμό στο περιβάλλον και να διασαφηνίσει εάν υπάρχει αυξημένη θετική επίδραση στις στάσεις των παιδιών όταν διδάσκονται για το περιβάλλον μέσα από τεχνικές της Δραματικής Τέχνης, σε σχέση με παραδοσιακά μοντέλα διδασκαλίας της Μελέτης του Περιβάλλοντος. Με άλλα λόγια, σκοπός της παρούσας μελέτης είναι αφενός να εξετάσει τα πιθανά οφέλη από τη συμμετοχή των παιδιών σε ανάληψη πρωτοβουλιών για το περιβάλλον και διαμόρφωση αξιών σε σχέση με το περιβάλλον και αφετέρου να μελετήσει την ανάπτυξη ρεαλιστικών σχεδίων δράσης για το περιβάλλον. Κάτι τέτοιο κατέστη εφικτό μέσα από τις τεχνικές και την μεθοδολογία του Εκπαιδευτικού Δράματος, υπό μορφή σχεδιασμένων παρεμβάσεων σε μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, κατά το μάθημα της Μελέτης του Περιβάλλοντος, το σχολικό έτος 2017-18. Η μελέτη επικεντρώθηκε σε μαθητές της τετάρτης (Δ΄) τάξης του 2ου Δημοτικού σχολείου Πύργου Ηλείας. Το ένα τμήμα της Δ΄ τάξης, αποτελείτο από μαθητές που διδάχθηκαν σχετικά με το περιβάλλον, χρησιμοποιώντας παραδοσιακά υλικά μάθησης στην τάξη, ενώ το άλλο τμήμα της Δ΄ τάξης αποτελείτο από μαθητές που διδάχτηκαν χρησιμοποιώντας μια πιο παιδοκεντρική και καινοτόμα προσέγγιση μέσω Δραματικής Τέχνης. Η εργασία απαρτίζεται από τέσσερα κεφάλαια. Στο πρώτο, θεωρητικό κεφάλαιο, η διατριβή επικεντρώνεται στη βιβλιογραφική ανασκόπηση και διερεύνηση βασικών για την περάτωση της έρευνας εννοιών. Στο δεύτερο κεφάλαιο επιχειρείται η διεξοδική ανάλυση του ερευνητικού πλαισίου της έρευνας και σκιαγραφείται το είδος της και ο σκοπός της, η ερευνητική διαδικασία και στρατηγική της, ο ερευνητικός πληθυσμός και ερευνητικά εργαλεία της. Στο τρίτο κεφάλαιο παρατίθενται τα εμπειρικά δεδομένα, η ανάλυσή τους και τα ερευνητικά αποτελέσματα, ενώ στο τέταρτο κεφάλαιο εκτίθενται τα όσα συμπεράσματα προέκυψαν από τη διεξαγωγή της έρευνας. Στο παράρτημα παρατίθεται το αναλυτικό πρόγραμμα των παρεμβάσεων που εντάχθηκε συνοπτικά στο 2ο κεφάλαιο, τα δύο μέρη του ερωτηματολόγιου, το σχέδιο καταγραφής για τη συμμετοχική παρατήρηση, τα έντυπα κατευθυντικών ερωτήσεων της ομάδας εστίασης που χρησιμοποιήθηκαν στην έρευνα, καθώς και το φωτογραφικό υλικό του εποπτικού υλικού του ερευνητικού προγράμματος. Ο κύριος στόχος της εργασίας είναι να εξεταστεί κατά πόσον το Εκπαιδευτικό Δράμα μπορεί να σχετιστεί κατάλληλα και να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Οι σχέσεις μεταξύ των συμμετεχόντων στο Εκπαιδευτικό Δράμα -ο δάσκαλος και οι μαθητές, τόσο εντός όσο και εκτός ρόλου, διερευνώνται. Τα συμπεράσματα δείχνουν ότι η ενεργή, συμμετοχική μάθηση και η ένταξη της περιβαλλοντικής αγωγής μέσα στο δραματικό πλαίσιο, θα επέτρεπαν στα παιδιά να αναπτύξουν τις δεξιότητες και τις συμπεριφορές που είναι απαραίτητες για την εξοικείωσή τους με καθημερινές πρακτικές προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ η χρήση του Εκπαιδευτικού Δράματος ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική για την εμπλοκή και την παρακίνηση των μαθητών. Εντούτοις, δεδομένου του περιορισμένου χρονικού και χωρικού πλαισίου αποπεράτωσης της ερευνητικής παρέμβασης, εντοπίζονται ανησυχίες σχετικά με την παγίωση θεμιτών περιβαλλοντικών στάσεων και την εφαρμογή υγιών περιβαλλοντικών συνηθειών στην καθημερινή ζωή των μαθητών.