Συνεκπαίδευση και ανθρώπινα δικαιώματα. Διαδρομές και σύνορα: ο ρόλος του εκπαιδευτικού

Abstract

Η παρούσα ερευνητική εργασία μελετάει τη διαδρομή της ενταξιακής εκπαίδευσης των ατόμων με αναπηρίες μέσα από τη θεώρηση της πάλης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Η ανάλυση βασίζεται σε δύο βασικές παραδοχές: Προσεγγίζει την αναπηρία ως κοινωνική κατασκευή και θεωρεί ότι ο κοινωνικός και εκπαιδευτικός αποκλεισμός των ανάπηρων ατόμων είναι αποτέλεσμα των δομικών και κοινωνικών φραγμών που δημιουργούν οι άνισες σχέσεις κυριαρχίας. Η έρευνα εστιάζει στο χώρο της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης για να εξετάσει τους όρους με τους οποίους υλοποιείται η πολιτική της συνεκπαίδευσης και τη συνάφεια της εφαρμοζόμενης σχολικής πρακτικής με το ιδεολογικό-αξιακό πλαίσιο που θεσπίζει η ένταξη. Διακρίνοντας το ρόλο του εκπαιδευτικού ως κρίσιμου συντελεστή στην υλοποίηση των ενταξιακών πολιτικών, διερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί ενσωματώνουν τα νοήματα της ένταξης και προχωρούν στη διαμόρφωση των διδακτικών τους στρατηγικών. Η έρευνα στα συμπεράσματά της διαπιστώνει ότι οι εκπαιδευτικοί υλοποιούν επιλεκτικά τη συνεκπαίδευση, χωρίς να ενσωματώνουν την ιδεολογική της διάσταση στις καθημερινές τους πρακτικές. Ακολουθούν τις παραδοσιακές διδακτικές στρατηγικές και προσαρμόζουν τις δραστηριότητές τους στον περιοριστικό κανονιστικό χαρακτήρα του υφιστάμενου εκπαιδευτικού συστήματος. Στη συζήτηση επισημαίνεται, ότι η απουσία ενός θεωρητικού και ρυθμιστικού πλαισίου για την ένταξη καθιστά ασαφή και ευάλωτη την υλοποίηση της εναποθέτοντας την σε μεμονωμένες πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών.