Κίνητρα συμμετοχής και ανασταλτικοί παράγοντες σε αθλητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες αναψυχής για ΑμεΑ

Abstract

Εισαγωγή: Οι αθλητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες αναψυχής έχουν πολλαπλά και καθολικά οφέλη για όλους τους συμμετέχοντες, ωστόσο είναι καθοριστικής σημασίας για την ενίσχυση της συνολικής ευεξίας των ΑμεΑ, καθώς προάγουν την ένταξη και βελτιστοποιούν τη σωματική λειτουργία. Παρόλα αυτά, η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση, ευκαιρίες απασχόλησης, καθώς και η συμμετοχή σε καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες είναι συχνά περιορισμένες για τα άτομα με αναπηρία. Η ύπαρξη πολλών ανασταλτικών παραγόντων γίνεται εμπόδιο για να συμμετάσχουν τα ΑμεΑ σε εκπαιδευτικές και σχετιζόμενες με τον αθλητισμό δράσεις αναψυχής. Σκοπός: Η συγκεκριμένη έρευνα θέτει ως σκοπό την αφομοίωση των στοιχείων που επιδρούν στη συμμετοχή των ΑμεΑ, σε αθλητικές δράσεις και σε δραστηριότητες αναψυχής . Στη συγκεκριμένη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε στη Δυτική Ελλάδα, μελετήθηκαν τόσο οι ανασταλτικοί παράγοντες όσο και τα κίνητρα συμμετοχής σε αθλητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες αναψυχής για ΑμεΑ. Μεθοδολογία: Η ερευνητική μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν ποσοτική μέσω σταθμισμένων ερωτηματολογίων των Κινήτρων στον Αθλητισμό (Sport Motivation Scale των Pelletier, Tuson, Fortier, Vallerand, Briere, & Blais, 1995) και το Ερωτηματολόγιο των Ανασταλτικών Παραγόντων (Leisure Constraints Questionnaire των Alexandris & Carroll, 1997a; 1997b). Το δείγμα αποτέλεσαν 120 άτομα με κινητικές, αισθητηριακές και ψυχολογικές αναπηρίες (εκτός της νοητικής) τα οποία αναζητήθηκαν μέσω τυχαίας δειγματοληψίας και πραγματοποιήθηκε μεταξύ των μηνών Φεβρουαρίου και Μαΐου 2024, με το μεγαλύτερο ποσοστό να αφορά στις γυναίκες (60%). Αποτελέσματα: Ακολούθησε η συλλογή των δεδομένων και η αριθμητική ανάλυσή τους, μέσω της βάσης δεδομένων SPSS Statistics 29.0.1.0. Στη συνέχεια έγινε η στατιστική ανάλυση μέσω περιγραφικής στατιστικής (Descriptives Statistics, Manova, Linear Regression). Για την αξιοπιστία του δείγματος χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος Cronbach’s Alpha. Επίσης έγινε πολυμεταβλητή ανάλυση διακύμανσης, στην οποία μελετήθηκαν οι ανεξάρτητες μεταβλητές και συγκεκριμένα το φύλο, η ηλικία, το επάγγελμα, το μορφωτικό επίπεδο, η οικονομική κατάσταση (εισόδημα), το είδος αναπηρίας, ο βαθμός αναπηρίας, τα βοηθήματα κινητικότητας, ο φροντιστής, η επανάληψη και η συχνότητα συμμετοχής, σε σχέση με τους 7 παράγοντες του ερωτηματολογίου των κινήτρων συμμετοχής. Συμπεράσματα: Συμπερασματικά, η ενίσχυση των κινήτρων συμμετοχής σε δραστηριότητες αναψυχής, για άτομα με αναπηρία, είναι κατά κύριο λόγο εσωτερική διαδικασία που απαιτεί καλύτερη γνώση, δυναμική διατήρηση της θέλησης και επαρκή προετοιμασία, για να έχει αποτέλεσμα. Σίγουρα πάντως παρέχει θετικά στοιχεία τόσο ψυχολογικά όσο και για την βιολογικά. Από την άλλη ο περιορισμός των ανασταλτικών παραγόντων συμμετοχής, μπορεί και πρέπει να επικεντρωθεί στην προσβασιμότητα. Εστιάζοντας τόσο στα κίνητρα συμμετοχής, όσο και στους ανασταλτικούς παράγοντες, η συγκεκριμένη έρευνα μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη στρατηγικών που θα ενθαρρύνουν περισσότερα άτομα να συμμετέχουν. Η κινητοποίηση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας στην οποία πραγματοποιήθηκε η έρευνα είναι ένα καλό πρώτο βήμα, και η επέκταση αυτής της προσπάθειας σε άλλες περιφέρειες μπορεί να έχει ευρύτερο θετικό αντίκτυπο και να έχει πρακτικές εφαρμογές για τους ωφελούμενους των τοπικών κοινωνιών. Όπως την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινότητας σε σχέση με τις ανάγκες και τα δικαιώματα των ΑμεΑ.