Μεταβολή των διατροφικών συνηθειών, της ποιότητας ζωής και των συνηθειών ύπνου του νοσηλευτικού προσωπικού λόγω της πανδημίας covid-19 στην Ελλάδα

Abstract

Εισαγωγή: Η πανδημία COVID-19 έχει επηρεάσει τον τρόπο ζωής και την υγεία όλων των ανθρώπων. Πολλοί άνθρωποι άλλαξαν τον τρόπο ζωής τους. Το νοσηλευτικό προσωπικό είναι εργαζόμενοι πρώτης γραμμής στην πανδημία COVID-19 και επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό, κυρίως λόγω της συνεχούς επαφής τους με ασθενείς COVID-19 και λόγω του φόβου νόσησης των ιδίων και των οικογενειών τους.

Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της συσχέτισης μεταξύ της παχυσαρκίας, της διατροφής, του τρόπου ζωής και των διαταραχών ύπνου στο νοσηλευτικό προσωπικό κατά την έναρξη και δύο έτη μετά την έναρξη της πανδημίας. Μεθοδολογία: Η παρούσα μελέτη είναι πολυκεντρική συγχρονική μελέτη συσχέτισης. Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσε το νοσηλευτικό προσωπικό που εργάζεται στα ελληνικά δημόσια νοσοκομεία, ανεξαρτήτου βαθμίδας εκπαίδευσης και ετών υπηρεσίας. Το ερωτηματολόγιο Short Form 36 Health Survey Questionnaire (SF-36) χρησιμοποιήθηκε για την αξιολόγηση της ποιότητας ζωής, το Mediterranean Diet Score για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης στη Μεσογειακή δίαιτα και το ερωτηματολόγιο Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) για την αξιολόγηση της ποιότητας του ύπνου. Η σωματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων αξιολογήθηκε με μία σειρά ερωτήσεων από το Αμερικάνικο Κολλέγιο Αθλητικής Ιατρικής. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε με το στατιστικό πρόγραμμα της IBM SPSS v.22.0 χρησιμοποιώντας παραμετρικές και μη παραμετρικές μεθόδους. Το επίπεδο σημαντικότητας ορίστηκε σε Ρ < 0,05.

Αποτελέσματα: Στη μελέτη συμμετείχαν 1710 άτομα νοσηλευτικό προσωπικό ηλικίας 42,3±9,1 έτη. Το 65,5% εργάζονταν σε κυκλικό ωράριο και το 50,9% αθλούνταν. Οι συμμετέχοντες στην αρχή της πανδημίας έναντι δύο έτη μετά την έναρξη αυτής έκαναν σημαντικά περισσότερη μέτριας έντασης σωματική άσκηση (50,4±60,7 έναντι 43,8±65,8, p<0,05), είχαν σημαντικά καλύτερη σωματική λειτουργικότητα (82,5±25,5 έναντι 80,1±26,1, p<0,05) και σωματικό ρόλο (92,3±11,4 έναντι 89,9±12,3, p<0,05), είχαν σημαντικά λιγότερο σωματικό πόνο (93,4±13,2 έναντι 84,1±16,6, p<0,05), σημαντικά καλύτερη γενική υγεία (59,4±21,9 έναντι 55,1±23,9, p<0,05), σημαντικά καλύτερο συναισθηματικό ρόλο (77,9±26,6 έναντι 71,7±30,4, p<0,05) και πνευματική-ψυχική υγεία (67,2±19,2 έναντι 65,2±22,1, p<0,05), σημαντικά μεγαλύτερη βαθμολογία στη συνοπτική κλίμακα σωματικής υγείας (81,9±12,4 έναντι 77,3±15,4, p<0,05), σημαντικά μεγαλύτερη συνολική βαθμολογία στο Mediterranean Diet Score (26,6±9,7 έναντι 25,4±6,3, p<0,05), κατανάλωναν σημαντικά περισσότερα γεύματα την ημέρα (2,8±1,1 έναντι 1,4±0,5, p<0,05), χρειάζονταν σημαντικά περισσότερο χρόνο για να αποκοιμηθούν κάθε βράδυ (23,4±24,2 έναντι 22,2±22,8, p<0,05), κοιμόντουσαν σημαντικά περισσότερες ώρες τη νύχτα (6,2±1,6 έναντι 5,9±1,4, p<0,05), είχαν σημαντικά καλύτερη υποκειμενική ποιότητα ύπνου (1,98±0,2 έναντι 1,68±0,3, p<0,05), σημαντικά λιγότερη καθυστέρηση έλευσης ύπνου (1,89±1,5 έναντι 1,64±1,7, p<0,05), σημαντικά λιγότερες διαταραχές ύπνου (0,91±0,8 έναντι 0,71±0,8, p<0,05), σημαντικά λιγότερη ημερήσια δυσλειτουργία (1,02±0,8 έναντι 0,96±0,9, p<0,05), σημαντικά μεγαλύτερη βαθμολογία στο ερωτηματολόγιο PSQI (8,6±3,1 έναντι 8,1±3,7, p<0,05) και φοβόντουσαν σημαντικά περισσότερο το COVID-19 (19,2±6,8 έναντι 15,6±6,6, p<0,05). Οι συμμετέχοντες δύο έτη μετά την έναρξη της πανδημίας έναντι των συμμετεχόντων στην αρχή της πανδημίας είχαν σημαντικά καλύτερη ζωτικότητα (58,6±22,9 έναντι 56,2±21,5, p<0,05) και κοινωνική λειτουργικότητα (52,9±26,7 έναντι 45,1±27,3, p<0,05), σημαντικά μεγαλύτερη βαθμολογία στη συνοπτική κλίμακα ψυχολογικής υγείας (62,1±20,2 έναντι 61,6±16,9, p<0,05), έπιναν σημαντικά περισσότερους καφέδες κατά τη διάρκεια της βάρδιας (1,7±0,9 έναντι 1,3±0,9, p<0,05) και σημαντικά περισσότερους καφέδες την ημέρα (2,9±1,1 έναντι 1,8±1,1, p<0,05), είχαν σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου (1,65±0,9 έναντι 1,55±0,9, p<0,05) και έκαναν σημαντικά μεγαλύτερη χρήση υπνωτικών φαρμάκων (0,96±0,9 έναντι 0,89±0,9, p<0,05).

Συμπεράσματα: Δύο έτη μετά την έναρξη της πανδημίας, το νοσηλευτικό προσωπικό αύξησε το βάρος του, μείωσε τη συχνότητα και την ένταση της σωματικής δραστηριότητας, είχε μέτρια προς καλή ποιότητα ζωής, μείωσε τη συμμόρφωσή του με τα πρότυπα Μεσογειακής διατροφής, κοιμόταν λιγότερο και φοβόταν λιγότερο την πανδημία COVID-19. Λόγω της φύσης του επαγγέλματος, είναι απαραίτητο οι Διοικήσεις των νοσοκομείων να σχεδιάσουν προγράμματα υποστήριξης του νοσηλευτικού προσωπικού και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να μεριμνήσουν για την επαρκή στελέχωση των οργανισμών υγειονομικής περίθαλψης με νοσηλευτικό προσωπικό.