Η σχολική ηγεσία και η συμβολή της στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών

Abstract

Στην σύγχρονη εποχή όπου οι κοινωνίες βάλλονται από συνεχείς αλλαγές σε όλους του τομείς, το σχολείο, και το εκπαιδευτικό σύστημα γενικότερα, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο που ορίζει τις βάσεις εξέλιξης της κοινωνίας. Προς αυτή την κατεύθυνση, το σχολείο απαιτεί εκπαιδευτικούς ικανούς να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις της κοινωνίας, με σκοπό την ποιοτική βελτίωση και την αποτελεσματικότητα του σχολείου. Σημαντικοί παράγοντες στην επίτευξη αυτού του σκοπού είναι η επαγγελματική και δια βίου ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, καθώς και ο ρόλος που παίζει ο σχολικός ηγέτης σε αυτό τον τομέα. Βασικός σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η αποτύπωση και διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ως προς τη συμβολή του σχολικού ηγέτη στην επαγγελματική ανάπτυξη των τελευταίων. Με βάση τον παραπάνω σκοπό, διαμορφώθηκαν τα ακόλουθα ερευνητικά ερωτήματα, στα οποία καλείται να απαντήσει η έρευνα αυτή: 1) Ποιος είναι ο ρόλος του σχολικού ηγέτη ως εμψυχωτή στη μάθηση και την επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών σύμφωνα με τις απόψεις των τελευταίων; 2) Ποιος είναι ο ρόλος του σχολικού ηγέτη ως διευκολυντή στην επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών σύμφωνα με τις απόψεις των ιδίων; 3) Ποια είναι η συμβολή του σχολικού ηγέτη, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς, αναφορικά με την οργάνωση δράσεων επαγγελματικής ανάπτυξης και υποστήριξης αυτών; Η έρευνα που διεξάγεται είναι ποσοτική και το δείγμα της αποτέλεσαν 314 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι επιλέχθηκαν με τη μέθοδο της χιονοστιβάδας. Οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί εξέφρασαν τις απόψεις τους με χρήση ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, τα οποία αναλύθηκαν μέσω του λογισμικού στατιστικής ανάλυσης SPSS. Από τα ευρήματα της έρευνας τεκμαίρεται ότι οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν τον διευθυντή ως κρίσιμο παράγοντα και πρόσωπο κλειδί για την επαγγελματική τους ανάπτυξη. Συγκεκριμένα, οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι ο διευθυντής ενθαρρύνει την ανοιχτή επικοινωνία και τη δημιουργία θετικού εργασιακού κλίματος στο σχολείο, δίνει αυτονομία στους εκπαιδευτικούς όσον αφορά τη διδασκαλία τους, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει την εμπλοκή τους σε συμμετοχικές διαδικασίες του σχολείου (λήψη αποφάσεων από κοινού, ανάληψη πρωτοβουλιών, ανάθεση αρμοδιοτήτων), ούτως ώστε οι τελευταίοι να βελτιώνουν την ποιότητα του παραγόμενου εκπαιδευτικού τους έργου και να εξελίσσονται επαγγελματικά. Ωστόσο, μολονότι ο διευθυντής φαίνεται να ενθαρρύνει τη συνεχή επιμόρφωση και ανάπτυξη τόσο του ιδίου όσο και των εκπαιδευτικών, στην πράξη, δεν επιδιώκει τη διεξαγωγή ενδοσχολικών επιμορφωτικών προγραμμάτων. Τέλος, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις στις απαντήσεις των εκπαιδευτικών ως προς την τοποθεσία του σχολείου στο οποίο εργάζονται. Οι εκπαιδευτικοί που εργάζονται σε ημιαστικό - αγροτικό σχολείο, θεωρούν σε μεγαλύτερο βαθμό ότι ο διευθυντής τους εισάγει καινοτομίες και αλλαγές με σκοπό την επαγγελματική τους ανάπτυξη, σε σχέση με τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε αστικό σχολείο.