Τάσεις στην απασχόληση και μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας

Abstract

Τις τελευταίες δεκαετίες στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες παρατηρείται αύξηση των μισθολογικών διαφορών των υψηλά εξειδικευμένων εργαζόμενων έναντι εκείνων με χαμηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων. Ταυτόχρονα, διαπιστώνεται αύξηση του αριθμού των εργαζόμενων υψηλής εξειδίκευσης, που υπό άλλες συνθήκες θ ’αναμέναμε να επιδράσει αρνητικά στο επίπεδο αποδοχών μειώνοντάς τες. Οι παραπάνω παρατηρήσεις (ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και των αποδοχών των εξειδικευμένων εργαζόμενων) εντοπίζονται σ’ όλους τους βιομηχανικούς κλάδους οικονομικής δραστηριότητας των περισσότερων χωρών, σε διαφορετικό ωστόσο βαθμό, γεγονός που συντελεί στην αύξηση της μισθολογικής ανισότητας. Στην βιβλιογραφία έχει προταθεί μία ευρεία γκάμα αιτιών ως εξήγηση του φαινομένου, συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων της αυξανόμενης έκθεσης των ανεπτυγμένων χωρών στο διεθνές εμπόριο με τις αναπτυσσόμενες χώρες, του διαφορετικού τρόπου λειτουργίας των θεσμών της αγοράς εργασίας και του εκπαιδευτικού συστήματος της κάθε χώρας, καθώς και της δεξιοτητοκεντρικής τεχνολογικής αλλαγής. Παρότι δε διαμορφώνεται στη βιβλιογραφία μία ομόφωνη άποψη για την αιτία του φαινομένου που προαναφέρθηκε, εντούτοις, σημαντικό μέρος της εκφράζει την άποψη ότι η τεχνολογική αλλαγή είναι η σημαντικότερη εξ αυτών καθώς αυξάνει την παραγωγικότητα των υψηλά εξειδικευμένων περισσότερο απ’ αυτή των ανειδίκευτων εργαζόμενων. Η τεχνολογική αλλαγή και ο τρόπος που αυτή επηρεάζει την αγορά εργασίας (επίπεδο ανεργίας και απασχόλησης) και το επίπεδο της μισθολογικής ανισότητας αποτελεί τον κεντρικό άξονα που ενώνει τα επιμέρους κεφάλαια αυτής της διατριβής. Στην παρούσα διατριβή διερευνώνται οι τρόποι με τους οποίους επηρεάζει η βελτίωση της τεχνολογίας την απασχόληση και τους μισθούς των εργαζόμενων και η συσχέτιση μεταξύ τεχνολογικής αλλαγής, μισθολογικής ανισότητας και θεσμών της αγοράς εργασίας. Επιπρόσθετα εξετάζεται το κατά πόσο η μείωση του χρόνου εργασίας θα μπορούσε ν’ αποτελέσει τρόπο αύξησης της απασχόλησης και μείωσης της ανεργίας που προκαλείται από την εξέλιξη της τεχνολογίας καθώς και στη σχέση του κατώτατου μισθού με την απασχόληση.