Άτυπα δίκτυα κοινωνικής αλληλεγγύης, στο τοπικό επίπεδο. Μελέτη περίπτωσης, η πόλη του Βόλου.

Abstract

Ο «κοινωνικός αποκλεισμός» και η «κοινωνική αλληλεγγύη», είναι δύο έννοιες αλληλένδετες. Ο «κοινωνικός αποκλεισμός» είναι το αποτέλεσμα της ρήξης των κοινωνικών δεσμών, ενώ η «κοινωνική αλληλεγγύη», ενώνει τους ανθρώπους στον κοινωνικό ιστό. Σε περιόδους κρίσεων, τα προβλήματα αποκλεισμού επιδεινώνονται, αλλά και η κοινωνική αλληλεγγύη μετασχηματίζεται. Η βαθιά οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα, δεν επέφερε μόνο αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική ευημερία των πολιτών, αλλά και στο μετασχηματισμό της κοινωνικής αλληλεγγύης, κυρίως, με την μεγάλη ανάπτυξη της άτυπης αλληλεγγύης, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανθεκτικότητα και τη συνοχή της ελληνικής κοινωνίας, ενώ συνεχίζει να διαδραματίζει, γιατί τα προβλήματα υφίστανται ακόμη, ενώ προστέθηκαν και άλλα, με το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού (COVID – 19). Η παρούσα μελέτη, έχει σκοπό, την ανάδειξη των άτυπων δικτύων κοινωνικής αλληλεγγύης, που δραστηριοποιούνται στην πόλη του Βόλου, ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά τους, καθώς και τη σκιαγράφηση του ρόλου τους, τόσο στο πεδίο της κοινωνικής πρόνοιας και ανθρωπιστικής βοήθειας, όσο και στην ανθεκτικότητα και συνοχή της τοπικής κοινωνίας. Για την πραγματοποίηση της έρευνας, χρησιμοποιήθηκαν ημι-δομημένες συνεντεύξεις, στους συντονιστές των δικτύων και προέκυψαν κάποια βασικά συμπεράσματα: η πλειοψηφία των άτυπων δικτύων δημιουργήθηκαν σε περιόδους κρίσεων, για να ανακουφίσουν όσους βρίσκονται σε ανάγκη, αλλά και για να προβάλουν αντίσταση στο πολιτικό σύστημα, δραστηριοποιούνται, κυρίως, στον τομέα του προνοιακού εθελοντισμού, σε περιόδους κρίσεων αντιμετωπίζουν έκρηξη των κοινωνικών αναγκών και ο ρόλος τους είναι πολύ σημαντικός, στην καταπολέμηση φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού και στη διατήρηση της ενότητας και συνοχής της τοπικής κοινωνίας.