Εφαρμογή του μοντέλου της ανεστραμμένης τάξης στο Δημοτικό Σχολείο: Μια μελέτη περίπτωσης στο μάθημα Γεωγραφίας της τάξης Στ'

Abstract

Η ανάπτυξη της Τεχνολογίας έχει αλλάξει ριζικά το είδος των μαθησιακών δραστηριοτήτων, δίνοντας έμφαση στη μετάβαση από την παθητική μάθηση στην ενεργό μάθηση και από την παραδοσιακή διδασκαλία στην τάξη σε εποικοδομητικές και συνεργατικές δραστηριότητες μάθησης. Το μοντέλο της ανεστραμμένης διδασκαλίας εμπεριέχει την ενεργό μάθηση και την μεικτή μέθοδο διδασκαλίας, καθώς οι μαθητές εμπλέκονται με ενεργό και δυναμικό τρόπο σε δραστηριότητες, τόσο στο χωροχρονικό πλαίσιο της τάξης, όσο και εκτός τάξης με την χρήση του Διαδικτύου. Η προστιθέμενη αξία του συγκεκριμένου μοντέλου διδασκαλίας έγκειται στο γεγονός ότι οι μαθητές οδηγούνται στα ανώτερα επίπεδα των γνωστικών δεξιοτήτων της ταξινομίας του Bloom, όπως αυτά της ανάλυσης, της αξιολόγησης και της δημιουργίας, όχι με τις παραδοσιακές διαδικασίες της αποστήθισης και της μίμησης, αλλά αυτενεργώντας στο πλαίσιο μιας διακριτικής καθοδήγησης από την πλευρά του διδάσκοντος. Η παρούσα Διπλωματική εργασία αποτελεί μία μελέτη περίπτωσης, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 17 μαθητών της Στ΄ τάξης ενός Δημόσιου Ελληνικού Δημοτικού Σχολείου, εφαρμόζοντας μια ακολουθία, με το μοντέλο ανεστραμμένης διδασκαλίας, στο μάθημα της Γεωγραφίας. Κύριος στόχος της έρευνας ήταν να διερευνηθεί η εξέλιξη της γνωστικής επίδοσης των μαθητών ενώ, παράλληλα, διερευνήθηκε ο βαθμός στον οποίο το μοντέλο της ανεστραμμένης τάξης ενίσχυσε τη συμμετοχικότητα των μαθητών., Τέλος, διερευνήθηκαν οι αντιλήψεις των συμμετεχόντων μαθητών για την μέθοδο διδασκαλίας της ανεστραμμένης τάξης και τη συμβολή της στη μάθηση και στη μεταγνωστική τους επίγνωση Η διδακτική παρέμβαση είχε διάρκεια 7 εβδομάδων και περιελάβανε 15 συνολικά μαθήματα-ενότητες της Γεωγραφίας, για τα οποία σχεδιάστηκαν μαθησιακές δραστηριότητες για τους μαθητές, εκτός πλαισίου τάξης, στην ηλεκτρονική πλατφόρμα Edmodo με αφετηρία τα θεματικά κέντρα/ερωτήματα και εκπαιδευτικό υλικό. Ο σχεδιασμός περιλάμβανε ομαδική εργασία στην τάξη, με την αναζήτηση νέου υλικού στο Διαδίκτυο με τη χρήση υπολογιστών ταμπλέτας και, στη συνέχεια, την συμπλήρωση από τους μαθητές ατομικών φύλλων εργασίας ανά ενότητα, τα οποία περιλάμβαναν έξι (6) δραστηριότητες διαβαθμισμένης δυσκολίας σε αντιστοιχία με τα επίπεδα της αναθεωρημένης ταξινομίας του Bloom. Τέλος, ακολουθούσε η ολομέλεια του τμήματος, με συζήτηση και αναστοχασμό. Τα ερευνητικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για τη συλλογή των δεδομένων ήταν α) οι δημοσιεύσεις στο Edmodo, β) οι απαντήσεις των μαθητών στα Φ.Ε. και γ) οι απαντήσεις των μαθητών στο ερωτηματολόγιο το οποίο διανεμήθηκε μετά το πέρας της διδακτικής παρέμβασης. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το μοντέλο ανεστραμμένης διδασκαλίας μπορεί να ενταχτεί σε επίπεδο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης εξασφαλίζοντας την βαθμιαία συμμετοχή και το ενδιαφέρον των μαθητών. Παράλληλα, ο κατάλληλος συνδυασμός της εργασίας των μαθητών στην τάξη και στο σπίτι, μέσω των θεματικών κέντρων της πλατφόρμας Edmodo, υποστήριξε τους περισσότερους μαθητές στην κατάκτηση ανώτερων επιπέδων της ταξινομίας του Bloom εντός πλαισίου τάξης. Τέλος, οι μαθητές αξιολόγησαν θετικά τη μαθησιακή εμπειρία, μέσω του μοντέλου ανεστραμμένης τάξης, τονίζοντας ότι αποκόμισαν περισσότερες γνώσεις με τρόπο ενεργό, κατανόησαν δυσνόητες έννοιες και ενισχύθηκαν οι επικοινωνιακές τους δεξιότητες. Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι η ανεστραμμένη διδασκαλία μπορεί να εφαρμοστεί επιτυχώς και στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, να στηρίξει τους μαθητές, να κλιμακώσουν τις επιδόσεις τους έως τα ανώτερα επίπεδα της ταξινομίας του Bloom και να το βιώσουν οι ίδιοι ως μια ενδιαφέρουσα και εποικοδομητική μαθησιακή εμπειρία.