Η συμβολή της ΔΤΕ στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης των μαθητών του Γυμνασίου. Μια έρευνα δράσης στο Γυμνάσιο Κρανιδίου

Abstract

Το θέμα της παρούσας εργασία είναι η συμβολή της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης των μαθητών και μαθητριών της Β΄ Γυμνασίου. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η χρήση των δραματικών τεχνικών στο μάθημα της Λογοτεχνίας. Η αξιοποίηση της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση για το σχεδιασμό μαθημάτων έχει πολλαπλές και πολυεπίπεδες ωφέλειες στην μαθησιακή, κοινωνική και ψυχολογική εξέλιξη των εφήβων μαθητών και μαθητριών. Μπορεί να δημιουργήσει ένα σταθερό πλαίσιο εφαρμογής της ομαδοσυνεργατικής, διερευνητικής διδασκαλίας κεντρίζοντας το ενδιαφέρον και την αυτενέργεια των συμμετεχόντων. Η σύνδεση του μαθήματος της Λογοτεχνίας με τη Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση συμβάλλει στην ενεργό πρόσληψη του λογοτεχνικού κειμένου, στην πρόκληση δημιουργικών αναγνωστικών ανταποκρίσεων σε αυτό και στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης. Η εκπαιδευτική διαδικασία που συντελείται με αυτό το συνδυασμό ευνοεί την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, η οποία βαρύνει στη ψυχολογική συγκρότηση και στις επιλογές ζωής κατά την περίοδο της εφηβείας. Η συσχέτιση της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση με την Λογοτεχνία και την αυτοεκτίμηση αποτέλεσε τη θεωρητική βάση πάνω στην οποία οργανώθηκε η έρευνα δράσης σε μαθητές της δευτέρας τάξης του Γυμνασίου Κρανιδίου κατά το σχολικό έτος 2016-17. Η συγκεκριμένη έρευνα δράσης πραγματοποιήθηκε σε πενήντα δύο (52) μαθητές, εκ των οποίων είκοσι έξι (26) αποτέλεσαν την πειραματική ομάδα και οι υπόλοιποι την ομάδα ελέγχου. Περιέλαβε δέκα (10) δίωρες θεατροπαιδαγωγικές παρεμβάσεις για τη διδασκαλία του μαθήματος της Λογοτεχνίας σε χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών. Οι παρεμβάσεις ακολούθησαν συγκεκριμένη δομή που αρθρώνεται σε τέσσερις φάσεις: εισαγωγή, ενεργοποίηση, ανάπτυξη-παρουσίαση, αναστοχασμός-αξιολόγηση. Σε αυτές αξιοποιήθηκε μια ποικιλία δραματικών τεχνικών για την επίτευξη διαφορετικών μαθησιακών στόχων. Κάθε παρέμβαση εστίασε σε λογοτεχνικό κείμενο (πεζό ή ποιητικό), του οποίου η διδασκαλία προβλέπεται στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών για το Γυμνάσιο. Στην έρευνα χρησιμοποιήθηκαν ποιοτικές και ποσοτικές μέθοδοι συλλογής δεδομένων. Τα ευρήματα προέκυψαν από τη χρήση της ελληνικής κλίμακας μέτρησης αυτοεκτίμησης πριν και μετά τις παρεμβάσεις, τη συμμετοχική παρατήρηση κατά τη διάρκειά τους και από το ερωτηματολόγιο αξιολόγησης του συνόλου των παρεμβάσεων από τους μαθητές. Ο συσχετισμός των ευρημάτων επιβεβαιώνει την αρχική ερευνητική υπόθεση, σύμφωνα με την οποία η χρήση των τεχνικών της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση στο μάθημα της Λογοτεχνίας ενισχύει την αυτοεκτίμηση των εφήβων μαθητών και μαθητριών, ηλικίας 13 -14 ετών. Εξετάζοντας συνολικά τα αποτελέσματα της έρευνας γίνεται φανερό ότι είναι προνομιακός ο συνδυασμός της Λογοτεχνίας με τη Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση, γιατί μπορεί να παράγει εμπλουτισμένα διδακτικά σενάρια . Με αυτά ενδυναμώνεται η αυτοεκτίμηση των μαθητών, πολλαπλασιάζονται τα οφέλη για την εκπαιδευτική διαδικασία και υποστηρίζεται ο ρόλος του εκπαιδευτικού ως εμψυχωτή. Ο αναστοχασμός και η αξιολόγηση του συνόλου της ερευνητικής προσπάθειας επιτρέπει τη διατύπωση προτάσεων για τη διενέργεια έρευνας μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας για το θέμα αλλά και την επέκταση της στις υπόλοιπες τάξεις του Γυμνασίου στο μάθημα της λογοτεχνίας καθώς και σε διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα. Κρίνεται επίσης, χρήσιμη η διερεύνηση του θέματος σε μαθητές/τριες του Γυμνασίου που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες. Τέλος, προτείνεται η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για την εισαγωγή των δραματικών τεχνικών στο μάθημα της Λογοτεχνίας.