Η κοινωνική ενσωμάτωση των μικρασιατών προσφύγων στην Πελοπόννησο

Abstract

Η διατριβή συνδέει το διεπιστημονικό αντικείμενο της Κοινωνικής Πολιτικής με την επιστήμη της Ιστορίας με εμπειρικό πεδίο αναφοράς τη μεσοπολεμική μικρασιατική καταστροφή εστιάζοντας στις πολυσύνθετες επιπτώσεις της αθρόας άφιξης των Μικρασιατών προσφύγων στην Ελλάδα. Η χώρα βίωσε μία ταραχώδη πολεμική δεκαετία από την ανάφλεξη των Βαλκανικών πολέμων έως την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου. Οι Έλληνες μαστίζονταν από φτώχεια, ανεργία, αρρώστια και πολιτικά πάθη, όταν προέκυψε η άναρχη έλευση τους υπέρογκου αναλογικά αριθμού προσφύγων. Σκοπός της μελέτης είναι να διερευνηθούν τα πολυσχιδή ζητήματα που αντιμετώπισαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες κατά την ενσωμάτωση τους στην Ελλάδα με γεωγραφικό πεδίο αναφοράς την Πελοπόννησο. Μέσα από την ερευνητική αξιοποίηση των Γενικών Αρχείων του κράτους (κυρίως της Πάτρας και της Καλαμάτας), διεθνών αρχείων (του Πανεπιστημίου Stanford) και του Τύπου, προκύπτει ότι η κοινωνική ενσωμάτωση των περιορισμένων συγκριτικά προσφυγικών ροών στην Πελοπόννησο αντιμετώπισε δυσεπίλυτα προβλήματα μόνιμης στέγασης, διανομής κλήρων, εύρεσης εργασίας και κοινωνικών σχέσεων με τους γηγενείς. Μείζονα προβλήματα δημόσιας υγείας εν μέρει αντιμετωπίστηκαν με τη συμβολή διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων. Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η συμβολή των διεθνών οργανώσεων στη σχεδιασμένη θεσμοθέτηση κρατικών δομών υγείας είναι αξιοσημείωτη. Παράλληλα, το ελληνικό κράτος συνεργάστηκε με διεθνείς φορείς (όπως η Κ.τ.Ε.) δημιουργώντας την κρίσιμη Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων που ήρθε αντιμέτωπη με μεγάλες προκλήσεις αλλά και όχι λίγες αντιδράσεις. Η μελέτη εξετάζει εν γένει τις σχέσεις του ελληνικού κράτους με εγχώριους και διεθνείς φορείς που συνέδραμαν στο εγχείρημα της προσφυγικής αποκατάστασης και σταδιακής ενσωμάτωσης περιλαμβάνοντας τη συνεισφορά των προσφυγικών συλλόγων που συστάθηκαν εκείνη την εποχή και αναδείχθηκαν στην προσφυγική φωνή απέναντι στις κυβερνητικές δράσεις.