Η επίδραση της θρησκευτικότητας στη διαμόρφωση των στάσεων του νοσηλευτικού προσωπικού του Γ. Ν. Καλαμάτας σχετικά με το θέμα της ευθανασίας

Abstract

Εισαγωγή: Το θέμα της ευθανασίας έχει συζητηθεί κυρίως από πολιτικές, θεολογικές και ιατρικές προοπτικές. Ωστόσο, οι νοσηλευτές συνήθως δεν συμμετέχουν σε τέτοιες συζητήσεις, κυρίως λόγω της έλλειψης γνώσεων σχετικά με τη στάση των επαγγελματιών υγείας και του γενικού πληθυσμού για την ευθανασία. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση του βαθμού της επίδρασης της θρησκευτικότητας στη διαμόρφωση στάσεων του νοσηλευτικού προσωπικού στο θέμα της ευθανασίας. Μεθοδολογία: Πρόκειται για μία προοπτική συγχρονική μελέτη. Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 197 νοσηλευτές. Χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο των Γιάκης και συν (2005), μετά τη λήψη της σχετικής άδειας και ο δείκτης αξιοπιστίας του βρέθηκε Cronbach a=0,649 το οποίο αποτελείται από τρία μέρη. Το πρώτο περιελάμβανε τα δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων, το δεύτερο τις γνώσεις και στάσεις σχετικά με το ζήτημα της ευθανασίας (21 ερωτήσεις) και το τρίτο μέρος περιελάμβανε ερωτήσεις σχετικά με τη θρησκευτικότητα (9 ερωτήσεις). Αποτελέσματα: Στη μελέτη συμμετείχαν 197 νοσηλευτές ηλικίας 43,9±7,7 έτη, με 19 έτη υπηρεσίας. Το 38,1% γνώριζε μέτρια για την ευθανασία, το 34% πολλά, το 17,8% λίγα, το 5,6% πολύ λίγα και το 4,6% πάρα πολλά. Το 33,5% των συμμετεχόντων ήταν μέτρια ενημερωμένοι για τη νομοθεσία περί ευθανασίας στην Ελλάδα, το 26,9% πολύ ενημερωμένοι, το 22,3% λίγο ενημερωμένοι, το 13,7%) καθόλου ενημερωμένοι και το 3,6% πάρα πολύ ενημερωμένοι. Το ένα τρίτο των συμμετεχόντων συμφώνησε να σταματήσει ή να μην αρχίσει θεραπεία σε ένα πολύ βαριά ασθενή, εφόσον υπήρχε προηγούμενο αίτημά του και υπήρχε η σχετική νομοθεσία. Το 51,7% των ερωτηθέντων συμφώνησε να νομοθετηθεί η ευθανασία στην Ελλάδα κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Στους περισσότερους συμμετέχοντες (72,6%) δε ζητήθηκε ποτέ από ασθενείς κατά τη διάρκεια της καριέρας τους να επισπεύσουν το θάνατό τους. Το σύνολο σχεδόν των συμμετεχόντων (90,9%) δεν έχουν συναινέσει ποτέ με άλλα μέλη της θεραπευτικής ομάδας να επισπεύσουν το θάνατο ασθενή. Οι μισοί περίπου συμμετέχοντες είχαν μικρή θρησκευτικότητα (45,2%), 35% μεγάλη θρησκευτικότητα και 19,8% μεσαία θρησκευτικότητα. Όσο αυξάνεται το μορφωτικό επίπεδο και μειώνεται η ηλικία των συμμετεχόντων, τόσο μειώνεται η θρησκευτικότητά τους. Οι συμμετέχοντες με μικρή θρησκευτικότητα ήταν σημαντικά πιο θετικοί να σταματήσουν ή να μην αρχίσουν θεραπεία σε ένα πολύ βαριά ασθενή και ήταν σημαντικά πιο θετικοί να νομοθετηθεί η ευθανασία στην Ελλάδα. Επίσης, οι συμμετέχοντες με μικρή θρησκευτικότητα στην Ελλάδα θα συναινούσαν ή θα έπαιρναν μια απόφαση για επίσπευση θανάτου ασθενούς σε σημαντικά μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με εκείνους που είχαν μεγάλη θρησκευτικότητα. Συμπεράσματα: Οι νοσηλευτές είναι ενημερωμένοι για την ευθανασία, σε διαφορετικό όμως βαθμό. Οι μισοί περίπου συμμετέχοντες είχαν μικρή θρησκευτικότητα και οι υπόλοιποι μέτρια και υψηλή. Όσο πιο πιστοί είναι οι νοσηλευτές τόσο απρόθυμοι είναι να διακόψουν τη θεραπεία και να συμβάλλουν στην ευθανασία. Το υψηλό μορφωτικό επίπεδο και η μικρή ηλικία των νοσηλευτών σχετίστηκε με μειωμένη θρησκευτικότητα.