Ευθανασία: Επιστημονικές, ηθικές και θρησκευτικές αντιλήψεις

Abstract

Ο όρος «ευθανασία» αναφέρεται σε μια πρακτική όπου άτομα που πλησιάζουν στο τέλος της ζωής τους, ιδιαίτερα εκείνα που πάσχουν από καταστάσεις όπως ο καρκίνος, μπορούν να επιλέξουν να τερματίσουν τη ζωή τους για να ανακουφίσουν τον πόνο τους. Αυτή η έννοια περιβάλλεται από διάφορα επιχειρήματα και εκτιμήσεις που μπορεί να είναι δύσκολο για κάποιους να κατανοήσουν πλήρως λόγω της ευαίσθητης φύσης του θανάτου. Ωστόσο, παρακάτω, θα εμβαθύνουμε σε μια λεπτομερή εξέταση της ευθανασίας από επιστημονική, νομική, διεθνή και ελληνική νομική, θρησκευτική και ηθική σκοπιά. Τελικά, η εστίαση είναι στις ηθικές ευθύνες των επαγγελματιών υγείας, ιδιαίτερα των γιατρών και των νοσηλευτών, για τη διασφάλιση της ολιστικής φροντίδας του ασθενούς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης αποτελεί η διερεύνηση του όρου «ευθανασία» καθώς και η εμφάνιση των επιστημονικών, ηθικών και θρησκευτικών αντιλήψεων που τη διέπουν. Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία αφορά την συστηματική ανασκόπηση που πραγματοποιήθηκε με τη χρήση λέξεων – κλειδιών: ευθανασία, ενεργητική ευθανασία, παθητική ευθανασία, ιατρικώς υποβοηθούμενη ευθανασία, δεοντολογία, ηθική, θρησκεία, δίκαιο, euthanasia, active euthanasia, passive euthanasia, physician assisted suicide, deontology, ethic, religion, law. Η αναζήτηση προέκυψε από διεθνείς βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων (PubMed, Google Scholar) καθώς και κοινές λέξεις ή συσχέτιση των παραπάνω όρων. Αξιοποιήθηκε το διάγραμμα ροής PRISMA ως κριτήριο εισαγωγής και αξιολόγησης των άρθρων που εντάχθηκαν στην παρούσα μελέτη. Τα άρθρα αυτά περιλαμβάνουν μελέτες που αφορούν το κεντρικό θέμα της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας το οποίο και βασίζεται στην ευθανασία και στις επιστημονικές, ηθικές και θρησκευτικές αντιλήψεις και είναι δημοσιευμένα από το 2012 – 2020. Τέλος περιλαμβάνουν στοιχεία που δίνουν από ένα αποτέλεσμα βασιζόμενο πάντοτε στο θέμα της έρευνας. Αποτελέσματα: Έχοντας ως γνώμονα τη βιβλιογραφική ανασκόπηση και τις μελέτες που επιλέχθηκαν και κρίθηκαν κατάλληλες για χρήση, φαίνεται ότι η έννοια της «ευθανασίας» μέχρι και σήμερα δεν έχει διευκρινιστεί ως προς την εννοιολογική της αποσαφήνιση αλλά και τη χρησιμότητά της. Αναλυτικότερα δεν έχει γίνει αποδεκτή από το μεγαλύτερο σύνολο μιας κοινωνίας αλλά και από το ίδιο το κράτος που μέχρι και σήμερα δεν έχει εφαρμόσει νόμο που να βασίζεται στη συγκεκριμένη πράξη. Εντούτοις πρέπει να διευκρινιστεί ο ρόλος που κατέχει ο ιατρός και ο νοσηλευτής στη ζωή του ασθενή. Συμπεράσματα: Το κράτος οφείλει να προστατεύσει το δικαίωμα του ασθενή στο θάνατο, την ελευθερία του λόγου του, την αξιοπρέπειά του και γενικότερα την αυτονομία του ως άτομο. Είναι σημαντικό να έχει δικαιώματα όταν πρόκειται για την υγεία του, να έχει την δυνατότητα να προστατεύει τον εαυτό του και να πράττει αυτό που είναι σωστό για τον ίδιο. Εν συνεχεία θα πρέπει να υπάρχει σεβασμός και κατανόηση ως προς τη λήψη των αποφάσεών του αλλά και εκτεταμένη στήριξη από το γενικότερο κοινωνικό σύνολο. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα θέμα που χρήζει περαιτέρω ανάλυση καθώς υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που βρίσκονται ενάντια σε αυτό όπως είναι η θρησκεία.