Το μέλλον της διεύρυνσης της ΕΕ: η περίπτωση των Δυτικών Βαλκανίων

Abstract

Το έτος 2013 σηματοδοτεί με την προσχώρηση της Κροατίας, την τελευταία διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και την επέκταση της προς τα Δυτικά Βαλκάνια (ΔΒ). Ταυτόχρονα «αποδεικνύει» ότι η ΕΕ με την πολιτική αυτή επενδύει στα αμοιβαία οφέλη της ειρήνης, της ασφάλειας και της ευημερίας στην Ευρώπη. Η στρατηγική προσχώρησης των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (2004, 2007, 2013) είναι κατ’ εξοχήν γεωπολιτική αφού έγινε σε βάρος της εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης της ίδιας της Ένωσης. Ωστόσο το στοίχημα της διεύρυνσης της ΕΕ προς τα ΔΒ φαίνεται να είναι το δυσκολότερο καθώς οι χώρες αυτές αντιμετωπίζουν συσσωρευμένα προβλήματα στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Η μέχρι σήμερα συντελεσθείσα πρόοδος στο επίπεδο του εκδημοκρατισμού και στο επίπεδο της συμφιλίωσης των υποψηφίων χωρών δίνει βάσιμες ελπίδες για το αίσιο τέλος του εγχειρήματος. Εν τούτοις, διαπιστώνεται διαφορετική πρόοδος για κάθε χώρα και συνακόλουθα διαφορετικός βαθμός ωριμότητας ως προς τη διαδικασία προσχώρησή τους. Είναι προφανές ότι έχουν διαμορφωθεί δύο «ταχύτητες» ως προς την προοπτική ένταξης των χωρών αυτών. Στην πρώτη ταχύτητα εντάσσονται η Αλβανία, η Σερβία, η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (πΓΔΜ) και το Μαυροβούνιο που έχουν ήδη το καθεστώς υποψήφιας χώρας και φαίνεται να έχουν επιτύχει την μεγαλύτερη πρόοδο ως προς τα προαπαιτούμενα που έθεσε η ΕΕ. Στη δεύτερη ταχύτητα περιλαμβάνονται η Βοσνία- Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο που είναι προφανές ότι αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα και καθυστερήσεις για την προσχώρησή τους στην ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει τις δικές της προκλήσεις σε ένα εξαιρετικά δυσμενές οικονομικά και ασταθές πολιτικά διεθνές περιβάλλον, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι οι χώρες αυτές, έστω και με μια χρονική καθυστέρηση, θα επιτύχουν τελικά την ενσωμάτωσή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια.