Ο θεσμός του Συνηγόρου του Πολίτη, αρωγός στην προσπάθεια για ένα κράτος δικαίου

Abstract

Σκοπός της συγγραφής της παρούσης εργασίας, είναι να διερευνηθεί ο βαθμός της καλής ή κακής λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών και του κράτους εν γένει -καθώς πολύ συχνά είμαστε αποδέκτες συζητήσεων και παραπόνων για την κακοδιοίκηση που ασκεί το κράτος- σε σχέση με τη λειτουργία και την ύπαρξη του θεσμού του Συνηγόρου του Πολίτη τόσο στην Ελλάδα όσο και ευρύτερα στον Ευρωπαϊκό χώρο. Μελετούμε και διαπιστώνουμε εάν αυτή η ανεξάρτητη αρχή έχει καταφέρει –αναλαμβάνοντας τον ρόλο του διαμεσολαβητή και του ελεγκτή στις παθογένειες που παρουσιάζονται στις σχέσεις πολιτών και δημόσιας διοίκησης- να αντιμετωπίσει σε ικανοποιητικό βαθμό τα προβλήματα κακοδιοίκησης και να εστιάσει σε λύσεις που οδηγούν σε μία σχέση εμπιστοσύνης του πολίτη απέναντι στις λειτουργίες του κράτους. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, αναφέρουμε ιστορικά στοιχεία για την λειτουργία του θεσμού του Συνηγόρου του Πολίτη και εστιάζουμε στις συνθήκες που οδήγησαν τα κράτη και την Ελλάδα βέβαια στην αναγκαία απόφαση να προχωρήσουν στη θέσπιση αυτού του θεσμού. Είναι ευνόητο ότι στεκόμαστε και στη δράση και τις σημαντικότερες ενέργειες του θεσμού, για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τη χρησιμότητά του και το ευρύτερο πλαίσιο λειτουργίας του. Ένα σημαντικό ερώτημα που μας απασχολεί στο 2ο Κεφάλαιο είναι εάν πράγματι ζούμε σε ένα κράτος δικαίου ή εάν απέχουμε πολύ από το να φτάσουμε ως κοινωνία και ως κρατική οντότητα σε αυτό τον πολυπόθητο και καθόλου εύκολο στόχο. Αναλύουμε επίσης τις πιο σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο θεσμός στη σημερινή εποχή της περιβαλλοντικής , οικονομικής , μεταναστευτικής και «πανδημικής» κρίσης. Στο τελευταίο μέρος παρουσιάζουμε τις παρεμβάσεις που έχει κάνει ο θεσμός και την παρουσία του στο ελληνικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον. Επίσης κάνουμε αναφορά και στις ενέργειες που γίνονται σε τοπικό επίπεδο για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών και ειδικότερα στο πλαίσιο της συνδιαλλαγής τους με τον Δήμο Σητείας στον οποίο εργάζομαι και είμαι δημότης. Η κοινωνική έρευνα που κάναμε, της οποίας τα συμπεράσματα παρουσιάζουμε, καταδεικνύει τα υπαρκτά και δισεπίλυτα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στην αλληλεπίδρασή τους με τις δημόσιες υπηρεσίες αλλά και τον ικανοποιητικό βαθμό προσέγγισης του θεσμού του Συνηγόρου του Πολίτη από την πλευρά των πολιτών για να λύσουν τα προβλήματα που τους απασχολούν.