Αναπαραστάσεις του έθνους και της μετανάστευσης στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο

Abstract

Στην παρακάτω εργασία επιχειρήθηκε μια κοινωνιολογική ανάγνωση έξι σύγχρονων ελληνικών ταινιών: Νύφες (2004) του Π. Βούλγαρη, Από την άκρη της πόλης (1998) και Όμηρος (2005) του Κ. Γιάνναρη, Ο δρόμος προς τη Δύση (2003) του Κ. Κατζουράκη , Πολίτικη κουζίνα (2003) του Τ. Μπουλμέτη και Μια αιωνιότητα και μια μέρα (1998) του Θ. Αγγελόπουλου. Σκοπός της μελέτης είναι η ανάδειξη του τρόπου αναπαράστασης της μετανάστευσης, του έθνους και των εθνικών ταυτοτήτων όπως αυτά αναδύονται μέσα από το σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο. Η ανάλυση εστιάζει στον κινηματογράφο, όχι αποκλειστικά ως καλλιτεχνικό προϊόν και αισθητικό αντικείμενο αλλά ως μέσο αναπαράστασης, πολιτισμικό προϊόν καθώς και ΜΜΕ. Για την ανάλυση της κινηματογραφικής αφήγησης χρησιμοποιήθηκε η ποιοτική μέθοδος. Η μέθοδος προσέγγισης των ταινιών αποτελεί έναν συνδυασμό ερμηνευτικής και αναστοχαστικής πρακτικής και νεοφορμαλισμού του Bordwell (1989). Τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι: το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του ελληνικού κινηματογράφου για τα θέματα μετανάστευσης καθώς και τις αναπαραστάσεις του έθνους, η θετική στάση που υιοθετεί ο κινηματογράφος για τα θέματα της μετανάστευσης σε αντιπαραβολή με τα υπόλοιπα ΜΜΕ, η πολυμορφία όσον αφορά την προσέγγιση του ίδιου θέματος από διαφορετικούς δημιουργούς, η επαναπροσέγγιση του θέματος της ελληνικής μετανάστευσης, και τέλος η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία ταινιών με βασικό θέμα το ελληνικό έθνος και τη δική του μετανάστευση ή διασπορά.