Λεξιλογικές επιλογές για τη δήλωση του φύλου σε νεοέλληνες ποιητές

Abstract

Στην εργασία μελετήθηκαν οι λεξιλογικές επιλογές για τη δήλωση του φύλου στο έργο δεκαπέντε Ελλήνων ποιητών του 19ου και 20ού αιώνα, όπως είναι διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή στον διαδικτυακό τόπο της Ανεμόσκαλας. Η ανάλυση εστιάστηκε στη δήλωση του φύλου με τα λήμματα γυναίκα, άνδρας/άντρας, κορίτσι και αγόρι, τα οποία αναλύθηκαν ως προς τη συχνότητα χρήσης τους, τις σημασίες και τις λεξικές τους συνάψεις. Η μεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθήθηκε ήταν εκείνη της Γλωσσολογίας Σωμάτων Κειμένων. Τα ευρήματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι υπάρχει ασυμμετρία σε σχέση με τη λεξιλογική δήλωση των δύο φύλων. Τα λήμματα γυναίκα και κορίτσι χρησιμοποιούνται συχνότερα στα δεδομένα από τα λήμματα άνδρας/άντρας και αγόρι, με συχνότερο λήμμα στα δεδομένα το γυναίκα. Παράλληλα, τα λήμματα που δηλώνουν το γυναικείο φύλο χρησιμοποιούνται με μεγαλύτερη ποικιλία σημασιών και ειδικότερα με την αρνητικά στιγματισμένη σημασία της «πόρνης». Από την ανάλυση των λεξικών συνάψεων των λημμάτων παρατηρείται ότι στις γυναίκες και στα κορίτσια προβάλλεται περισσότερο το στοιχείο της σεξουαλικότητας, καθώς παρουσιάζονται ως ερωτικό αντικείμενο των ανδρών. Αντίθετα, οι άνδρες συνδέονται με τα χαρακτηριστικά της δύναμης και του ηρωισμού και γενικά παρουσιάζονται να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή και να εμπλέκονται σε δραστηριότητες της καθημερινής ζωής. Τέλος, τα αγόρια φαίνεται να συγκλίνουν περισσότερο με τις γυναίκες και τα κορίτσια ως προς την παρουσίασή τους παρά με τους άνδρες, καθώς εμφανίζονται πιο αδύναμα και συναισθηματικά.