Απασχόληση, ανεργία και ευέλικτες μορφές εργασιακών σχέσεων στην αγορά εργασίας σε εθνικό περιφερειακό επίπεδο κατά την χρονική περίοδο 2012-2014-περίπτωση περιφέρειας Πελοποννήσου

Abstract

Ο όρος «ευελιξία» χρησιμοποιείται γενικά προκειμένου να περιγράψει ένα μεγάλο φάσμα εργασιακών πρακτικών που άρχισαν να εμφανίζονται από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ‘70 και παρουσιάζουν σημαντική άνθιση στην εποχή που διανύουμε, παίζοντας σημαντικό ρόλο στην αγορά εργασίας. Με τον όρο «ευέλικτες μορφές απασχόλησης» εννοούμε όλες εκείνες τις μορφές απασχόλησης που ενώ στηρίζονται στο μοντέλο της μισθωτής και εξαρτημένης εργασίας, μία τουλάχιστον παράμετρός τους (το ωράριο εργασίας, η διάρκεια της σύμβασης, ο χώρος εργασίας κλπ.) παρεκκλίνει από το τυπικό μοντέλο εξαρτημένης εργασίας. Το θέμα της παρούσας διπλωματικής εργασίας που θα αναπτυχθεί παρακάτω είναι η απασχόληση, η ανεργία και οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο κατά την χρονική περίοδο 2012-2014-Μελέτη περίπτωσης Περιφέρειας Πελοποννήσου. Η εργασία αποτελείται ουσιαστικά από δύο μέρη με τις υποενότητες τους. Το πρώτο μέρος της μελέτης περιλαμβάνει το θεωρητικό πλαίσιο επί των παραπάνω όρων, ενώ το δεύτερο μέρος της μελέτης βασίζεται σε ανάλυση στοιχείων και στατιστικών και την εξαγωγή συμπερασμάτων και προτάσεων που απορρέουν από αυτές. Το πρώτο μέρος της μελέτης αποτελεί και το θεωρητικό μέρος της εργασίας, το οποίο χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες. Σε πρώτη φάση γίνεται μία αναφορά για την οικονομική κρίση και την αγορά εργασίας. Δίνεται ο ορισμός της οικονομικής κρίσης και πώς αυτή επηρεάζει βασικούς μακροοικονομικούς δείκτες της οικονομίας στο σύνολό της. Πώς επηρέασε η κρίση χρέους την Ευρώπη προκαλώντας αλματώδη αύξηση της ανεργίας και ποιες ήταν οι πολιτικές απασχόλησης που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αναχαίτιση του φαινομένου αυτού. Αμέσως μετά παρουσιάζεται η σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ της ανεργίας και των ευέλικτων μορφών απασχόλησης. Δίνεται ο επίσημος ορισμός του όρου «ανεργία» και αναλύονται συνοπτικά τα βασικά είδη ανεργίας που συναντούμε σε μία χώρα. Σημαντικό σημείο αποτελεί η περιγραφή των επιμέρους ειδών ευέλικτων μορφών απασχόλησης που συνήθως συναντάμε στην αγορά εργασίας, ο ορισμός της έννοιας «ευελιξία στην αγορά εργασίας», και τέλος η παρουσίαση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των επιμέρους ευέλικτων μορφών απασχόλησης όπως αυτά έχουν παρατηρηθεί τόσο σε Ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Πριν το κλείσιμο του θεωρητικού μέρους αναλύεται ένα ακόμα βασικό θέμα της εργασίας που είναι η νομοθεσία στην οποία στηρίζονται οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης και ποια είναι η εξέλιξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία με έμφαση στις κοινοτοπίες και στις διαφοροποιήσεις. Τέλος, αναλύεται η σημαντικότητα του όρου «flexicurity», από τις ελληνικές λέξεις «ευελιξία» και «ασφάλεια» και κατά πόσο βρίσκει εφαρμογή στην Ε.Ε. και στην Ελλάδα. Το δεύτερο μέρος της εργασίας περιλαμβάνει ανάλυση στατιστικών στοιχείων και δεδομένων σχετικά με την εξέλιξη της ανεργίας στην Ευρώπη και την Ελλάδα κατά την χρονική περίοδο 2012-2014 καθώς και οι καθαρές ροές απασχόλησης κατά την ίδια χρονική περίοδο. Η ίδια ακριβώς μελέτη πραγματοποιείται και σε επίπεδο περιφερειών της χώρας και πιο συγκεκριμένα γίνεται μελέτη περίπτωσης, της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Σκοπός μας είναι η συλλογή επιπλέον δεδομένων όσον αφορά τις ροές απασχόλησης στην Ελλάδα και με έμφαση στην Περιφέρεια της Πελοποννήσου, με στόχο την κατηγοριοποίηση τους ανά μορφή απασχόλησης. Μέσα από την ανάλυση αυτών των στοιχείων, θα παρατηρήσουμε κατά πόσο η ευελιξία στην απασχόληση βοηθάει τους εργαζόμενους να κατακτήσουν το επαγγελματικό μονοπάτι που επιθυμούν. Τέλος, μέσα από εκτενείς αναλύσεις και συγκρίσεις με τις Ευρωπαϊκές τάσεις και πρακτικές, παρουσιάζουμε τα συμπεράσματα μας αναφορικά με την αλληλεπίδραση ανεργίας και ευέλικτων μορφών απασχόλησης στην περιοχή μας. Αναφέρουμε επίσης προτάσεις και ιδέες οι οποίες αν εφαρμοσθούν αναμένεται να υποστηρίξουν την έννοια της ευελιξίας με ασφάλεια και να περιορίσουν την ανεργία.