Η θέση της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς στις διεθνείς αγορές

Abstract

Η Ελλάδα είναι μία από τις σημαντικότερες χώρες παραγωγής και εξαγωγής επιτραπέζιας ελιάς ενώ η καλλιέργεια και η εμπορία της διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εθνική οικονομία. Η ελαιοκαλλιέργεια στη χώρα καλύπτει περίπου το 30% της συνολικής καλλιεργούμενης έκτασης και το 80% των καλλιεργούμενων εκτάσεων με δέντρα. Το ενδιαφέρον των καταναλωτών για έναν υγιεινό τρόπο ζωής και τη Μεσογειακή διατροφή τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει την παραγωγή και κατανάλωση των επιτραπέζιων ελιών διεθνώς καθώς είναι ένα τρόφιμο υψηλής θρεπτικής αξίας και περιέχουν πολύ υψηλό ποσοστό ακόρεστων λιπαρών οξέων, ελαϊκό οξύ, παλμιτικό οξύ, λινολεϊκό οξύ κ.α. και πολλοί από τους μικροοργανισμούς της ζύμωσης έχουν προβιοτικές ιδιότητες. Η μεγαλύτερη ποσότητα των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών προορίζεται για εξαγωγή σε περισσότερες από 100 χώρες, με κύριους εμπορικούς εταίρους τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Αυστραλία και τον Καναδά. Για χώρες, όπως η Ελλάδα, ενταγμένες σε ένα διεθνή οικονομικό οργανισμό, την Ευρωπαϊκή Ένωση, με πλήρως ανοικτή οικονομία και άρα αντιμέτωπες με τις μεταβολές του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος, η ανάλυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου των επιτραπέζιων ελιών και η διερεύνηση της θέσης του στον παγκόσμιο εμπορικό χάρτη είναι πάντα σημαντική και επίκαιρη. Η μέτρηση της ανταγωνιστικότητας χρησιμοποιείται για να αναδειχτούν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία του κλάδου, ούτως ώστε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο διορθωτικών κινήσεων, εάν χρειάζονται, και προτάσεων για το μέλλον. Στην παρούσα εργασία γίνεται παρουσίαση της εξέλιξης της παραγωγής επιτραπέζιας ελιάς στην Ελλάδα από το 1990 έως το 2019 και της εξέλιξης των εξαγωγών ελληνικών επιτραπέζιων ελιών από το 1988 έως το 2019. Ακόμη, αναλύεται η ανταγωνιστικότητα των επιτραπέζιων ελιών της Ελλάδας σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο για τη χρονική περίοδο 1993 έως 2018 και σε σχέση με τις αγορές των ΗΠΑ, Γερμανίας, Ιταλίας, Αυστραλίας, Καναδά, Βουλγαρίας και Ηνωμένου Βασιλείου για τη χρονική περίοδο 1998 έως 2018, με τη χρησιμοποίηση του δείκτη «αποκαλυφθέντος» συγκριτικού πλεονεκτήματος (δείκτης Balassa).