Ο ψυχολογικός αντίκτυπος της απόκτησης διευθυντικής θέσης. Οι επιδράσεις στην προσωπική ζωή, τις επαγγελματικές σχέσεις και οι βασικές ανάγκες υποστήριξης των σχολικών ηγετών.

Abstract

Η παρούσα μελέτη διερευνά τον αντίκτυπο που φέρει η θέση του σχολικού διευθυντή στην ψυχολογία των σχολικών ηγετών, τόσο κατά τη διάρκεια της μετάβασης τους από τον ρόλο του εκπαιδευτικού σε εκείνον του διευθυντή, όσο και κατά τη μετέπειτα θητεία τους τους στη διοίκηση. Συγκεκριμένα, η έρευνα προσδοκά να αποτυπώσει τα βιώματα των διευθυντών ως προς τις ψυχολογικές παραμέτρους της θέσης τους, τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις, καθώς επίσης και τις μορφές υποστήριξης που κρίνουν αναγκαίες και επιζητούν. Η έρευνα διεξήχθη μέσω ημι-δομημένων συνεντεύξεων, υιοθετώντας την ποιοτική προσέγγιση, ενώ δείγμα αυτής αποτέλεσαν δώδεκα, εν ενεργεία, διευθυντές και διευθύντριες σχολικών μονάδων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του νομού Κορινθίας. Τα ευρήματα καταδεικνύουν σημαντική ποικιλομορφία ως προς τον τρόπο με τον οποίο επιδρά η διευθυντική θέση σε κάθε σχολικό ηγέτη. Ορισμένοι διευθυντές σκιαγραφούν τη μετάβαση αλλά και την μετέπειτα πορεία στον νέο τους ρόλο ως εμπειρία με θετικό πρόσημο, η οποία συνεπάγεται εσωτερική ενδυνάμωση, αισθήματα ικανοποίησης και επαγγελματικής ολοκλήρωσης. Αντίθετα, άλλοι μοιράζονται συναισθήματα άγχους, κόπωσης, ψυχολογικής πίεσης και αβεβαιότητας, ιδίως σε περιπτώσεις έντονων κρίσεων, που συνοδεύονται από έλλειψη υποστήριξης. Καταγράφονται, επίσης, αξιόλογες διαφοροποιήσεις στις εργασιακές σχέσεις, με τους εκπαιδευτικούς άλλοτε να επιδεικνύουν μεγαλύτερο σεβασμό και πρόθεση συνεργασίας απέναντι στον διευθυντή και άλλοτε να αποστασιοποιούνται. Η προσωπική ζωή των διευθυντών επηρεάζεται, εξίσου, με ποικίλους τρόπους, αφού, από τη μία, πολλοί δεν επιτρέπουν στις επαγγελματικές υποχρεώσεις να διεισδύσουν στον ελεύθερο χρόνο, ενώ, από την άλλη, αρκετές είναι οι περιπτώσεις, όπου διαπιστώνεται επιβάρυνση και δυσκολία εξισορρόπησης μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής. Κοινή συνισταμένη για το σύνολο των διευθυντών αποτελεί το αίτημα ενίσχυσης των υποστηρικτικών δομών, σε επίπεδο καθημερινής αρωγής, στελέχωσης των σχολικών μονάδων, συστηματικής καθοδήγησης και επιμόρφωσης αλλά και νομικής κατοχύρωσης, στοιχεία που θα εξασφαλίσουν την απρόσκοπτη διεκπεραίωση των καθηκόντων τους.