ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ, ΑΝΤΙΛΗΨΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΗΣΥΧΙΩΝ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ

Abstract

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για την συμπεριληπτική εκπαίδευση και την συσχέτισή τους με την εργασιακή ικανοποίηση και την επαγγελματική τους εξουθένωση. Επιπλέον, μελετήθηκε ο αντίκτυπος των δημογραφικών και επαγγελματικών χαρακτηριστικών στις αντιλήψεις για τη συμπερίληψη, την εργασιακή ικανοποίηση και την επαγγελματική εξουθένωση. Στη μελέτη συμμετείχαν 163 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και για τις ανάγκες της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν: (α) το ερωτηματολόγιο συμπεριληπτικής εκπαίδευσης “Sentiments, Attitudes and Concerns about Inclusive Education Scale Revised (SACIE-R) (Forlin, et al, 2011), (β) η ελληνική έκδοση της κλίμακας Brayfield-Rothe Job Satisfaction Index των Kafetsios & Zampetakis, (2008) και (γ) η ελληνική έκδοση της κλίμακας Επαγγελματικής Εξουθένωσης Maslach Burnout Inventory Educators Survey (Kokkinos, 2006). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι γενικά οι εκπαιδευτικοί τρέφουν χαμηλά επίπεδα αρνητικών συναισθημάτων για τους μαθητές/τριες με αναπηρίες ή/και εκπαιδευτικές ανάγκες, διατηρούν θετική στάση για την συμπερίληψη τους σε τυπικές τάξεις, ενώ ανησυχούν σε μέτρια επίπεδα για την επιτυχία των συμπεριληπτικών πρακτικών που ακολουθούν. Πιο θετική στάση για την συμπερίληψη μαθητών με αναπηρία σε τυπικές τάξεις εμφάνισαν οι γυναίκες εκπαιδευτικοί, οι διδάσκοντες στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, οι εκπαιδευτικοί με αυξημένα ακαδημαϊκά προσόντα και εξειδικευμένες σπουδές στην ειδική αγωγή. Η εργασιακή ικανοποίηση των εκπαιδευτικών βαθμολογήθηκε υψηλά και χαμηλά η επαγγελματική τους εξουθένωση. Ο συντελεστής συσχέτισης Spearman αποκάλυψε ότι οι εκπαιδευτικοί που είναι πιο θετικοί απέναντι στην συμπερίληψη μαθητών με αναπηρία σε τυπικές τάξεις νιώθουν αυτοαποτελεσματικοί, βιώνουν υψηλή προσωπική επίτευξη, χαμηλή αποπροσωποποίηση και αισθάνονται υψηλά επίπεδα εργασιακής ικανοποίησης. Επιπρόσθετα, παρατηρείται μια αρνητική συσχέτιση των θετικών στάσεων και αντιλήψεων των εκπαιδευτικών για τη συμπερίληψη με την επαγγελματική εξουθένωση. Από την πολλαπλή ανάλυση παλινδρόμησης αναδείχτηκε η προβλεπτική αξία των θετικών στάσεων υπέρ συμπερίληψης στην αύξηση της εργασιακής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών και ότι οι αρνητικές αντιλήψεις για τη συμπερίληψη αποτελούν προγνωστικό παράγοντα συναισθηματικής εξάντλησης και επαγγελματικής εξουθένωσης.