Φοροδιαφυγή, απάτη και μοντέλο πρόβλεψης φοροδιαφυγής μεγαλοοφειλετών ΑΑΔΕ

Abstract

Δύο πράγματα είναι σίγουρα στη ζωή. Το ένα από αυτά, είναι οι φόροι. Στην παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή θα ασχοληθούμε με τους φόρους, οι οποίοι θα έπρεπε να αποτελούν το κύριο έσοδο για τις οικονομίες των κρατών. Αυτό δυστυχώς είναι κάτι το οποίο δεν συμβαίνει. Και ο λόγος που δεν συμβαίνει είναι επειδή το φαινόμενο της φοροδιαφυγής γιγαντώνεται σε όλες τις χώρες παγκόσμια, η φοροαποφυγή επίσης αυξάνεται με χρήση νέων και ευφάνταστων πρακτικών και η παραοικονομία ανθεί. Θα αναφερθούμε στις έννοιες των τριών παραπάνω όρων, και στις λεπτομέρειες που τους διαφοροποιούν. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να αναλύσουμε, τα αίτια από τα οποία πηγάζει η φοροδιαφυγή και το ποιες είναι οι συνέπειες και οι επιπτώσεις της στις οικονομίες των κρατών, στους πολίτες και στο κοινωνικό σύνολο γενικότερα. Στην συνέχεια, θα μιλήσουμε για τις μεθόδους φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής που χρησιμοποιούν οι φορολογούμενοι. Θα μας απασχολήσει το κομμάτι των εισοδημάτων από μισθούς και συντάξεις, η επιχειρηματική δραστηριότητα φυσικών και νομικών προσώπων, η ακίνητη περιουσία, ο Φ.Π.Α., οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, και διάφοροι άλλοι φόροι. Ένα σημαντικό μέρος που θα συζητηθεί στην συνέχεια, είναι οι τρόποι και τα μέσα αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής. Ένα ακόμα φαινόμενο, αυτό της απάτης και δη της λογιστικής απάτης είναι κάτι το οποίο στην πλειονότητα των περιπτώσεων συνδέεται με την φοροδιαφυγή. Αυτό θα αναλυθεί στην συνέχεια από την σκοπιά της συμπεριφορικής επιστήμης. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως μπορούμε να ανιχνεύσουμε μια απάτη μέσα από την δημιουργική λογιστική και την παραποίηση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Στο ερευνητικό μέρος της παρούσας διατριβής, θα ασχοληθούμε με ένα μαθηματικό μοντέλο πρόβλεψης φοροδιαφυγής. Θα χρησιμοποιήσουμε το μοντέλο του Beneish και θα δούμε ότι αυτό μπορεί πράγματι να μας δώσει ενδείξεις για πιθανότητα φοροδιαφυγής και να κάνει σε ικανοποιητικό βαθμό διαχωρισμό ανάμεσα σε φοροδιαφεύγουσες και μη εταιρείες.