Τα έσοδα των δήμων

Abstract

Η παρούσα εργασία επιχειρεί να εστιάσει στην έρευνα των εσόδων των δήμων στην Ελλάδα τα τελευταία 18 χρόνια, καθώς αυτή την περίοδο έλαβαν χώρα πολλές μεταρρυθμίσεις στο χώρο της πρωτοβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης, μεταξύ αυτών αυτές του «Καποδίστρια» και του «Καλλικράτη». Τελικά όμως το μικρό μέγεθος των δήμων και κοινοτήτων το οποίο είχε «δαιμονοποιηθεί» για όλα τα προβλήματα της αυτοδιοίκησης αποδεικνύεται ότι δεν ευθύνεται για όλα. Αντίθετα φαίνεται ότι για τα περισσότερα προβλήματα ευθύνονται κυρίως τα λιγοστά έσοδα των ΟΤΑ, για τα οποία οι μεταρρυθμίσεις δεν αποδεικνύεται ότι έχουν συμβάλλει στην επίλυσή τους. Αυτό πιστοποιείται άλλωστε και από την ανάλυση της πορείας των εσόδων των ΟΤΑ αλλά και ενδεικτικά από την ανάλυση των εσόδων των δήμων Τρίπολης, Γαλατσίου και Ρόδου. Αναδεικνύεται επίσης, ότι στο επίκεντρο μιας ουσιαστικής συζήτησης για τα έσοδα των δήμων δεν είναι οι κρατικές επιχορηγήσεις αλλά η επίτευξη της οικονομικής αυτάρκειας των ΟΤΑ που συνδέεται ευθέως με την διοικητική τους αυτοτέλεια. Αυτό που μπορεί να δώσει προοπτική στη λειτουργία των δήμων είναι η πραγματική φορολογική μεταρρύθμιση ώστε να μην συνεχίσει η κατάσταση σύμφωνα με την οποία το 70% των εσόδων τους να προέρχονται από επιχορηγήσεις και επιδοτήσεις Ειδικά σήμερα στην βαθιά οικονομική κρίση που περνά η χώρα μας ίσως αυτή η Μεταρρύθμιση αποτελέσει ένα από τα κλειδιά της «εξόδου» και της υπέρβασης, ώστε συνδυάζοντάς την με τη διασφάλιση από το κράτος ενός ελάχιστου επιπέδου παροχής υπηρεσιών, να πραγματοποιηθεί η ευχή «η αυτοδιοίκηση να αναλάβει τις ευθύνες της, αρνούμενη τη «μελλοντολογία της ευημερίας» με την υπεράσπιση του θεσμού και των «συλλογικών συμφερόντων», της «κοινωνίας των πολιτών της» χωρίς να αρκεσθεί στη συνέχιση της «ορμής άδειων λόγων» από την κεντρική εξουσία».