Ανάλυση και αποτίμηση αποτελεσματικότητας Στρατηγικού Σχεδίου 2020/2024 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων

Abstract

Σκοπός της Διπλωματικής Εργασίας είναι η Ανάλυση και η Αποτίμηση της Αποτελεσματικότητας του Στρατηγικού Σχεδίου 2020/2024 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΦΕΚ Β’ 680/2020), ειδικά σε μία χρονική περίοδο κατά την οποία η πανδημία COVID-19 και η λήψη έκτακτων μέτρων ανέτρεψε όχι μόνο την οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας αλλά και τον σχεδιασμό των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών, ενώ ο πόλεμος της Ουκρανίας που ξεκίνησε το 2022, προκάλεσε κρίση στη διεθνή και εγχώρια οικονομία. Τα Ερευνητικά Ερωτήματα της Διπλωματικής Εργασίας είναι: α) Η Ανάλυση του Στρατηγικού Σχεδίου 2020/2024 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, λαμβάνοντας υπόψη τις Αρχές, τις Αξίες και τους Στρατηγικούς Στόχους της ΑΑΔΕ, και κατά πόσον αυτοί εξυπηρετούν την Αποστολή αλλά και τα Οράματα της Ανεξάρτητης Αρχής και εάν υφίσταται διαρκής προσαρμογή στην μεταβαλλόμενη πραγματικότητα, μέσω των ετήσιων Επιχειρησιακών Σχεδίων (ex ante). β) Η Αποτίμηση της Αποτελεσματικότητας του Στρατηγικού Σχεδίου 2020/2024 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, λαμβάνοντας υπόψη τα επιθυμητά αποτελέσματα, αλλά και τις ενέργειες και τους πόρους που τα διασφαλίζουν, μέσα από τα εκδοθέντα Επιχειρησιακά Σχέδια της ΑΑΔΕ των ετών 2020, 2021, 2022 και 2023, για τον προγραμματισμό του έργου των Υπηρεσιών της Αρχής και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής υλοποίησης των Στρατηγικών Στόχων του Στρατηγικού Σχεδίου 2020/2024. (on going και ex post). Στο πλαίσιο της Μεθοδολογίας πραγματοποιούνται: α) Ανάλυση P.E.S.T.E.L. [E.D.] η οποία επιτρέπει την καταγραφή και ταξινόμηση των παραγόντων που διαμορφώνουν το εξωτερικό περιβάλλον δράσης της ΑΑΔΕ. β) Ανάλυση S.W.O.T. η οποία προσανατολίζει προς την καταγραφή και ανάλυση των εσωτερικών και εξωτερικών στοιχείων που ευνοούν ή παρεμποδίζουν την δράση της ΑΑΔΕ. γ) Σύγκριση στόχων – αποτελεσμάτων μέσω πινάκων και διαγραμμάτων και στατιστικής ανάλυσης, εφόσον είναι εφικτό. δ) Χρήση ερωτηματολογίου το οποίο θα απαντηθεί από υπεύθυνους της ΑΑΔΕ. Για την υλοποίηση της Διπλωματικής χρησιμοποιούνται οι περιγραφές, τα επιτευχθέντα αποτελέσματα, οι ετήσιοι επιχειρησιακοί άξονες οι ετήσιοι στόχοι, όπως περιγράφονται στα ετήσια Επιχειρησιακά Σχέδια της ΑΑΔΕ των ετών 2020, 2021, 2022 και 2023, καθώς και στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, όπου απαιτείται. Τα αποτελέσματα της έρευνας συνοψίζονται ως εξής: - Tο Στρατηγικό Σχέδιο 2020/2024 λαμβάνει συνολικά υπόψη τους πολιτικούς, οικονομικούς, κοινωνικούς, τεχνολογικούς, περιβαλλοντικούς και νομικούς παράγοντες καθώς και τα δυνατά και αδύνατα σημεία, τις ευκαιρίες και τις απειλές, απαντώντας έτσι θετικά στο πρώτο ερευνητικό ερώτημα. - Ο 1ος στόχος της μεγιστοποίησης των εσόδων και του περιορισμού φαινομένων μη συμμόρφωσης, παρά τα προβλήματα της πανδημίας και του ρωσο-ουκρανικού πολέμου φαίνεται ότι επιτυγχάνεται. Πραγματοποιήθηκαν δράσεις ψηφιοποίησης σχεδόν όλων των διαδικασιών, κυκλοφορία τεχνικών εγχειριδίων και βίντεο με βήμα-βήμα οδηγίες για τις ψηφιακές εφαρμογές, ενημέρωση φορολογούμενων σε μηνιαία βάση, συνεχής έλεγχος εισοδήματος, Φ.Π.Α. και συσχέτιση με στοιχεία δαπανών φορολογουμένων, καθώς και συνεργασία με τα Υπουργεία Οικονομικών του εξωτερικού. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω βελτίωση σε φαινόμενα μη συμμόρφωσης στην διαχείριση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, καθώς και βελτίωση της παιδείας και της κουλτούρας των φορολογουμένων. - Ο 2ος στόχος που σχετίζεται με τη συνεχή βελτίωση στην εξυπηρέτηση του πολίτη, έχει βελτιωθεί αισθητά και σε αυτό συνετέλεσε η περίοδος του Covid-19 που συνέδραμε στην επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, ελαχιστοποιώντας την φυσική παρουσία του πολίτη και μειώνοντας το γραφειοκρατικό κόστος. Ακόμη, ο άξονας της προστασίας της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος προσεγγίζεται επιτυχώς μέσω του Γενικού Χημείου του Κράτους με αναλύσεις δειγμάτων, επιθεωρήσεις, εργαστηριακούς ελέγχους, καθώς και μέσω ενημερωτικών δράσεων για πολίτες και σχολικές μονάδες. - Ο 3ος στόχος της εξέλιξης της ΑΑΔΕ σε έναν αποτελεσματικό, δυναμικό και καινοτόμο οργανισμό επιτυγχάνεται με τη βελτίωση των εσωτερικών πληροφοριακών συστημάτων της, την ελαχιστοποίηση του φυσικού αρχείου, την κατάρτιση των υπαλλήλων μέσω της φορολογικής και τελωνειακής ακαδημίας, τις οργανωτικές αλλαγές της διάρθρωσης και την κεντρικοποίηση των λειτουργιών του οργανισμού, καθώς και την ύπαρξη Δ/νσεων εσωτερικού ελέγχου που εξασφαλίζουν την διαφάνεια στη λειτουργία της ΑΑΔΕ